سیده مهسا سادات
در دنیای امروز، انگیزه یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت فردی و شغلی محسوب می‌شود، اما آیا همیشه می‌توانیم روی آن حساب کنیم؟ دکتر فریا حمزه‌زاده، روان‌شناس و مدرس توسعه فردی، در تازه‌ترین پادکست خود توضیح می‌دهد که بسیاری از باورهای رایج درباره انگیزه کاملاً اشتباه هستند و همین باورهای غلط مانع حرکت و پیشرفت افراد می‌شوند.
دروغ اول: باید انگیزه داشته باشی تا شروع کنی
بسیاری از ما فکر می‌کنیم قبل از شروع هر کاری باید انگیزه کامل داشته باشیم، اما تحقیقات علوم اعصاب و روانشناسی نشان می‌دهد که انگیزه معمولاً بعد از شروع حرکت ایجاد می‌شود. فریا حمزه‌زاده تأکید می‌کند که انتظار داشتن انگیزه قبل از اقدام، اغلب باعث تعویق و بهانه‌جویی می‌شود. بهترین راهکار، شروع کردن با گام‌های کوچک و مستمر است، حتی بدون حس انگیزه اولیه. حرکت خود باعث ترشح دوپامین و فعال شدن انگیزه واقعی می‌شود.
دروغ دوم: وقتی حسش بیاد می‌توانم ادامه بدم
اغلب افراد تصور می‌کنند اگر انگیزه کافی را در لحظه‌ای حس کنند، می‌توانند به ادامه مسیر متعهد بمانند. فریا توضیح می‌دهد که انگیزه یک فرآیند رفتاری و شناختی است، نه صرفاً یک حس گذرا. تمرکز بر محیط، روتین و تقسیم اهداف بزرگ به بخش‌های کوچک، می‌تواند انگیزه را فعال کند و مسیر استمرار را هموار نماید، حتی زمانی که هیچ حسی از اشتیاق وجود ندارد.
دروغ سوم: اگر واقعا بخوای همیشه تمرکز داری
مغز ما اغلب شکست را نشانه ناتوانی می‌بیند و تصور می‌کنیم بدون انگیزه یا اشتیاق کامل نمی‌توانیم تمرکز کنیم. اما فریا حمزه‌زاده تأکید می‌کند که تمرکز پایدار بیشتر نتیجه طراحی سیستم‌ها و عادت‌هاست تا اراده لحظه‌ای. افراد موفق، حتی وقتی انگیزه اولیه ندارند، با ساختار مناسب و برنامه‌ریزی دقیق، می‌توانند توجه و انرژی خود را روی اهداف حفظ کنند.
دروغ چهارم: وقتی موفق بشی احساس رضایت می‌کنی
یکی از باورهای غلط رایج این است که موفقیت خودبه‌خود باعث رضایت و انگیزه می‌شود. فریا توضیح می‌دهد که انگیزه و رضایت مستقیماً وابسته به دستاوردها نیستند، بلکه با رفتارهای فعال و احساس پیشرفت در مسیر ایجاد می‌شوند. بنابراین حتی پس از موفقیت، بدون تمرکز بر عادت‌ها و اهداف بعدی، حس رضایت و اشتیاق پایدار شکل نمی‌گیرد.
دروغ پنجم: باید کامل باشی تا پیشرفت کنی
خیلی‌ها تصور می‌کنند برای رسیدن به اهداف و پیشرفت واقعی باید همه مهارت‌ها و توانایی‌ها را کامل داشته باشند. اما فریا حمزه‌زاده تأکید می‌کند که پیشرفت نتیجه حرکت و اقدام مستمر است، نه کامل بودن از ابتدا. او توصیه می‌کند که افراد به جای انتظار برای شرایط ایده‌آل، با گام‌های کوچک و یادگیری در طول مسیر، انگیزه و رشد خود را فعال کنند.
به گفته دکتر حمزه‌زاده، شناخت این ۵ دروغ مغز درباره انگیزه می‌تواند نقطه آغاز تحول فردی باشد و به افراد کمک کند تا به جای انتظار بی‌پایان برای انگیزه، اقدام و حرکت را شروع کنند. حرکت حتی بدون انگیزه کامل، انگیزه واقعی و پایدار ایجاد می‌کند و مسیر پیشرفت را هموار می‌سازد.
این پادکست شامل تمرین‌ها و مثال‌های عملی نیز هست تا شنوندگان بتوانند انگیزه را به یک ابزار فعال و قدرتمند تبدیل کنند و نه تنها بر موفقیت، بلکه بر استمرار و رشد فردی تمرکز کنند.
