سیده مهسا سادات
در دنیای امروز، فیلم‌ها تنها وسیله‌ای برای سرگرمی نیستند. آنها بستری ارزشمند برای بازتاب دغدغه‌های انسانی، بازشناسی هیجانات و حتی یادگیری غیرمستقیم مفاهیم روان‑شناسی هستند. بسیاری از افراد در خلال تماشای این فیلم یا سریال‌ها، فرصت می‌یابند تا با زوایای پنهان ذهن و رفتار انسانی آشنا شوند. این تجربه می‌تواند هم تسکین‌دهنده و هم آموزنده باشد. کارگردانان و بازیگران برجسته تلاش کرده‌اند تا به کمک هنر هفتم، پیچیدگی‌های روان انسان را به تصویر بکشند. پرداختن به مفاهیم روان‑شناختی در فیلم روان‌شناختی قبل از این‌که بخوابم، جذابیت داستانی ایجاد می‌کند و امکان تعمیق نقش‌ها و برانگیختن احساسات را فراهم می‌سازد. بسیاری از آثار ماندگار تاریخ سینما، به‌خاطر همین نگاه روان‌شناختی، جایگاه ویژه‌ای یافته‌اند. انتشار معرفی و تحلیل فیلم روان‌شناختی قبل از این‌که بخوابم در وب‌سایت «روانشناسان» اقدامی ارزشمند است. علاقه‌مندان سینما و دوستداران روانشناسی می‌توانند با این اثر، تجربه تماشای خود را غنی‌تر کنند. این معرفی دریچه‌ای است برای پیوند میان هنر و علم روانشناسی و الهام‌بخش مخاطبان در مسیر شناخت بهتر ذهن و رفتار انسان.
معرفی فیلم
عنوان فیلم به زبان انگلیسی: Before I Go to Sleep
عنوان فیلم به زبان فارسی: قبل از این‌که بخوابم
سال اکران: ۲۰۱۴
کارگردان: Rowan Joffé (روان جوفه)
تهیه‌کننده: Avi Lerner (آوی لرنر)، Liza Marshall (لایزا مارشال)، Mark Gill (مارک گیل)، Matthew O’Toole (متیو اوتول)
نویسنده فیلمنامه: Rowan Joffé (روان جوفه)
بازیگران: Nicole Kidman (نیکول کیدمن) – نقش Christine Lucas، Colin Firth (کالین فرث) – نقش Ben، Mark Strong (مارک استرانگ) – نقش Dr. Nasch، Anne-Marie Duff (آن-ماری داف) – نقش Claire
جنبه‌های روانشناسی
فیلم روان‌شناختی قبل از این‌که بخوابم بر اختلال حافظه پیش‌رونده (anterograde amnesia) تمرکز دارد. اثرات روانی فراموشی بر هویت، روابط و اعتماد به دیگران بررسی می‌شود:
– تأثیر تراوما و بحران حافظه بر هویت فرد
– بحران اعتماد به اطرافیان و تکیه بر ابزارهای خارجی برای بازسازی خاطرات
– روابط بین‌فردی و پیامدهای روانی انزوا و بی‌ثباتی ذهنی
– نقش روان‌شناس به‌عنوان میانجی در بازسازی و بازخوانی خاطره
خلاصه فیلم
کریستین لوکاس پس از یک حادثه مرموز، حافظه کوتاه‌مدت خود را از دست می‌دهد. هر روز صبح بدون یادآوری گذشته بیدار می‌شود. همسرش بن تلاش می‌کند او را متقاعد کند که زندگی مشترک دارند. با کمک دکتر ناش و ویدیوهای ضبط‌شده، کریستین سعی می‌کند حافظه و واقعیت زندگی خود را بازسازی کند. خاطرات مبهمی از یک زن با موهای قرمز و پسری به نام آدام او را به حقیقت پشت زندگی‌اش هدایت می‌کند و مسیر بازسازی هویت آغاز می‌شود.
نقاط قوت
– بازی قدرتمند Nicole Kidman که فقدان و سردرگمی شخصیت را باورپذیر نشان می‌دهد
– داستان روان‌شناختی جذاب با تمرکز بر حافظه و هویت
– نورپردازی و میزانسن مناسب برای ایجاد جو اضطراب‌آور
نقاط ضعف
– ساختار روایت گاهی کلیشه‌ای و قابل پیش‌بینی است
– فرصت‌های روان‌شناختی برای شخصیت‌ها به اندازه کافی پرداخته نشده است
نقد فیلم
Brian Tallerico (برایان تالریکو، سردبیر سایت RogerEbert.com): «از همان ابتدای «Before I Go to Sleep»، این فرضیه ذهنی حداقل دارای نقطه‌ضعف است… فیلم تلاش می‌کند سردرگمی روانی شخصیت را نشان دهد، اما فاقد ساختار محکم روایت و شخصیت‌هایی با عمق جدّی است.»
Guy Lodge (گای لاج، منتقد سایت Variety): «Nicole Kidman و Colin Firth بازی در بازی‌های شبه‌هیچکاکی می‌کنند در این اقتباس سرگرم‌کننده اما احمقانه از پرفروش S.J. Watson.»
Leslie Felperin (لسلی فلپرین، منتقد سایت The Hollywood Reporter): «این تریلر روان‌شناختی قاطعاً متوسط است — نمایانگر یک فرصت از دست‌رفته.»
