سیده مبینا محسنی تکیه
هر روز هزاران والد در سراسر آمریکا با سؤال دشواری مواجه میشوند: آیا باید فرزند یا نوجوان خود را به داروهای روانپزشکی مجهز کنند یا خیر. دریافت تشخیص یک اختلال روانی میتواند برای نوجوان و والدین یا مراقبانش ترسناک و گیجکننده باشد. والدین ممکن است از خود بپرسند ADHD چیست؟ افسردگی یا اضطراب چه تفاوتی دارند؟ OCD و اختلال دو قطبی چگونه درمان میشوند و آیا استفاده از داروها لازم است یا خیر؟ این سؤالات باعث میشوند والدین به دنبال اطلاعات دقیق و علمی درباره درمانهای ممکن باشند تا بتوانند بهترین تصمیم را بگیرند.
گزینهای محبوب: تبلیغات و فرهنگ مصرف دارو در آمریکا
امروزه والدین در آمریکا هر روز با اطلاعات متعددی درباره داروها بمباران میشوند. تبلیغات تلویزیونی، فضای آنلاین، رسانههای اجتماعی و پلتفرمهایی مانند یوتیوب مملو از پیامهای تبلیغاتی هستند که مصرف دارو را راهی برای بهبود کیفیت زندگی معرفی میکنند. به همین دلیل، بخشی از فرهنگ عمومی آمریکا مصرف دارو را به شکل گسترده پذیرفته است.
میزان استفاده از دارو در کودکان و نوجوانان
طبق دادههای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)، حدود یکچهارم جمعیت آمریکا روزانه دارو مصرف میکنند و دوسوم حداقل یک بار در طول سال گذشته از داروهای نسخهای استفاده کردهاند. حتی در گروه سنی بالای ۶۵ سال، حدود ۹۰٪ دارو مصرف میکنند. اما نرخ مصرف داروهای روانپزشکی در کودکان و نوجوانان نیز قابل توجه است و CDC تخمین میزند که بین ۸ تا ۱۶٪ کودکان و نوجوانان آمریکایی داروی روانپزشکی مصرف میکنند. این ارقام نشان میدهد مصرف دارو در این گروه سنی نه تنها به دلیل بیماریهای جسمانی، بلکه به دلایل روانی نیز رایج است.
عوامل موثر در مصرف داروهای روانپزشکی
برخی مطالعات نشان میدهند کودکان آمریکایی حدود پنج برابر بیشتر از همتایان خود در کشورهای اروپایی داروهای روانپزشکی مصرف میکنند. این اختلاف میتواند ناشی از تبلیغات گسترده، فرهنگ عمومی مصرف دارو و همچنین دسترسی آسان به داروها باشد. با این حال، دلایل معتبر دیگری نیز برای استفاده از داروهای روانپزشکی وجود دارد. علائم برخی اختلالات روانی میتواند شدید و ناتوانکننده باشد و کنترل نشده بودن آنها تأثیر مستقیم بر روابط شخصی، زندگی خانوادگی، سازگاری اجتماعی و حتی توانایی یادگیری و پیشرفت تحصیلی کودکان و نوجوانان دارد. به همین دلیل، تصمیمگیری درباره مصرف دارو باید در کنار بررسی مزایا و خطرات عدم مصرف دارو انجام شود.
نقش ارائهدهندگان خدمات روانی
اولین گام برای مدیریت مؤثر علائم، یافتن ارائهدهنده مناسب است. انتخاب میان متخصصان سطح کارشناسی ارشد، مانند مددکاران اجتماعی بالینی و مشاوران سلامت روان، و روانشناسان دکترا یا پزشکان متخصص، بستگی به نیازهای درمانی و شدت علائم دارد. روانشناسان دکترا آموزش بیشتری در زمینه رواندرمانی و ارزیابی روانسنجی پیشرفته دارند، در حالی که پزشکان و پرستاران مجاز به تجویز دارو ممکن است آموزش کمی در زمینه رواندرمانی داشته باشند. برخی ایالتها اجازه میدهند روانشناسان پس از تکمیل دوره دو ساله روانداروشناسی دارو تجویز کنند. این روانشناسان با تسلط بر هر دو حوزه رواندرمانی و دارو، اغلب تمایل کمتری به تجویز دارو دارند و از ابزارهای دیگر برای کنترل علائم استفاده میکنند.
گزینههای درمانی برای اختلالات روانی
در اغلب اختلالات روانی، سه گزینه درمانی اصلی وجود دارد: رواندرمانی یا مشاوره، داروی نسخهای، یا ترکیبی از هر دو. انتخاب روش مناسب به نوع اختلال، شدت و طول مدت علائم و پاسخ کودک به درمان بستگی دارد. روانشناسان آموزشدیده در روانداروشناسی میتوانند والدین را در ارزیابی مزایا و معایب هر روش درمانی و تصمیمگیری هوشمندانه راهنمایی کنند.
اثربخشی دارو و رواندرمانی بر انواع علائم
برای اختلالاتی مانند ADHD، OCD و دو قطبی شواهد علمی نشان میدهند که دارو نقش مهمی در کنترل علائم دارد. با این حال، افزودن رواندرمانی میتواند نتایج درمان را بهبود دهد و به کودکان کمک کند مهارتهای مقابلهای و رفتاری جدید بیاموزند. در اختلالاتی مانند افسردگی و اضطراب، رواندرمانی به تنهایی نیز اثربخش است و در بسیاری از موارد میتوان بدون استفاده از دارو، به نتایج مثبت دست یافت.
شدت، مدت و زمان شروع اثر درمان
هرچه علائم شدیدتر باشند، احتمال استفاده از دارو بیشتر است، اما این به معنای نیاز طولانیمدت به مصرف دارو نیست. زمانی که درمان ترکیبی مورد استفاده قرار میگیرد، رواندرمانی به کودک مهارتهای مقابلهای میآموزد و کنترل علائم افزایش مییابد. شروع اثر دارو در برخی اختلالات سریع است؛ برای مثال، محرکها در ADHD اغلب ظرف چند روز اثر میکنند، اما در اختلالاتی مانند افسردگی یا اضطراب مصرف داروهای مشابه Prozac ممکن است ماهها طول بکشد تا اثر کامل خود را نشان دهند.
والدین باید ابتدا ارائهدهندهای با تجربه در روشهای مختلف درمانی پیدا کنند تا راهنمایی جامعی درباره درمانهای دارویی و غیر دارویی دریافت کنند. تشخیص دقیق توسط متخصص ماهر روانی ضروری است. در اختلالاتی مانند ADHD، OCD و دو قطبی، دارو نقش مهمی دارد، اما در اختلالاتی مانند افسردگی و اضطراب میتوان ابتدا رواندرمانی و مداخلات رفتاری را امتحان کرد. شروع دارو به معنای استفاده طولانیمدت نیست و پس از کنترل علائم، نیاز درمانی مجدداً بررسی میشود و در صورت امکان دارو قطع خواهد شد.
