محیط صوتی دوران جنینی نقش مهمی در تکامل اولیه حواس انسان ایفا میکند. دانشمندان سالها میدانستند که جنین در ماههای آخر بارداری صداهای بیرونی را میشنود و به آنها واکنش نشان میدهد.
با این حال، محققان تا پیش از این اثرات دقیقِ روزانه شنیدن موسیقی را بر کدگذاری عصبی اصوات گفتاری بررسی نکرده بودند. اکنون پژوهشگران دانشگاه بارسلونا ابعاد تازهای از این فرایند شگفتانگیز را آشکار ساختهاند.
پژوهش دانشگاه بارسلونا درباره اثرات موسیقی بر جنین
دانشمندان موسسه علوم اعصاب در دانشگاه بارسلونا پاسخهای مغزی نوزادان تازه متولدشده را ارزیابی کردند. آنها نتایج این پژوهش ارزشمند را در ژورنال معتبر Developmental Science انتشار دادهاند.
تیم تحقیقاتی دریافت که مواجهه منظم با موسیقی در دوران بارداری، فعالیت ساقه مغز و قشر شنیداری نوزاد را تغییر میدهد. این تغییر عصبی، توانایی نوزاد را برای رمزگشایی و ثبت دقیق فرکانسهای گفتاری به شدت بالا میبرد.
یافتههای کلیدی پژوهشگران:
-
کدگذاری دقیقتر آواها: نوزادانی که در جنینی موسیقی شنیدهاند، فرکانسهای صوتی گفتار را با دقت بالاتری در مغز خود ثبت میکنند.
-
تقویت پاسخهای رمزگشایی (FFR): ثبت سیگنالهای الکتریکی نشان داد که مغز این نوزادان پاسخهای عصبی قویتری به اصوات زبانی نشان میدهد.
-
تسهیل فرایند یادگیری زبان: تحریک شنیداری با موسیقی، زیرساختهای عصبی را برای یادگیری سریعتر زبان در سالهای بعدی آماده میسازد.
-
تفاوت آشکار با گروه کنترل: نوزادان بدون سابقه مواجهه با موسیقی، دقت کمتری در پردازش جزئیات ظریف اصوات گفتاری نشان دادند.
چرایی و سازوکار تاثیر موسیقی بر مغز جنین
موسیقی و گفتار ریتمها و ساختارهای صوتی مشترکی دارند. وقتی مادر در طول بارداری به موسیقی گوش میدهد، تحریکات صوتی منظم از طریق مایع آمنیوتیک به سیستم شنیداری جنین میرسد.
این اصوات مداوم، مسیرهای عصبیِ ساقه مغز را سازماندهی و تقویت میکنند. در نتیجه، مغز نوزاد پس از تولد با آمادگی بالاتری تفاوتهای ظریفِ موجود در آواهای زبان مادری را تشخیص میدهد و پردازش میکند.
توصیههای کاربردی برای مادران در دوران بارداری
پژوهشگران تاکید میکنند که مادران باردار نیازی به استفاده از تجهیزات خاص یا پخش صداهای بسیار بلند ندارند. شنیدن روزانه و منظم موسیقی با صدای طبیعی و ملایم، بهترین تاثیر را بر رشد سیستم شنیداری جنین میگذارد.
این اقدام ساده و لذتبخش، علاوه بر ایجاد آرامش برای مادر، هدیهای ارزشمند برای سلامت عصبی و تواناییهای زبانی آینده کودک به شمار میرود.
نتیجهگیری
تاثیر موسیقی بر مغز نوزاد در بارداری نشان میدهد که تکامل شناختی و زبانی انسان ماهها پیش از تولد آغاز میشود. پژوهش دانشگاه بارسلونا اهمیت محرکهای محیطی سالم را در دوران جنینی به اثبات رساند.
مادران میتوانند با گنجاندن موسیقی در برنامه روزانه خود، پایه و اساس محکمی برای یادگیری گفتار و رشد مهارتهای ذهنی فرزند خود فراهم سازند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Prenatal music exposure enhances baby’s brain ability to encode speech sounds
-
نویسندگان: University of Barcelona Researchers et al. (Carles Escera et al.)
-
مرجع و مجله: Developmental Science (سال ۲۰۲۳ / بازنشر در Tech Explorist)
-
دانشگاه و مرکز پژوهشی: دانشگاه بارسلونا (University of Barcelona – UB) و موسسه نوروساینس
-
شماره ثبت مقاله (DOI): 10.1111/desc.13366
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: مشاهده پژوهش در ژورنال علمی Developmental Science
