سیده مهسا سادات
گزارش تازه ای از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) درباره سلامت روان و پیشگیری از اختلالات روانی نشان می‌دهد که از هر پنج بزرگسال در کشورهای عضو و اتحادیه اروپا، یک نفر علائم خفیف تا متوسط افسردگی دارد.که معمولا بسیاری از این علائم تشخیص داده نمی‌شوند و تحت درمان قرار نمی‌گیرند. این وضعیت خطر پیشرفت بیماری به مراحل شدیدتر را افزایش می‌داده و هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی زیادی ایجاد می‌کند.
هزینه‌های اقتصادی افسردگی در اروپا
OECD برآورد کرده است که مشکلات روانی حدود ۴ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا و انگلیس در سال ۲۰۱۵ را تشکیل می‌دهند. طبق مطالعات انجام شده در آلمان نشان می‌دهد هزینه درمان در شش‌ماهه نخست ابتلا، بسته به شدت علائم، متفاوت است. برای افراد با علائم خفیف حدود ۵۱۱ یورو، برای موارد متوسط ۲۴۱۷ یورو و برای موارد شدید بیش از ۱۰ هزار یورو صرف می‌شود.
هزینه درمان، فاصله زیاد تا مراکز تخصصی و انتظار طولانی برای ویزیت روانپزشک، از موانع اصلی دریافت خدمات روانی هستند. دو سوم افرادی که به مراقبت روانی نیاز دارند در کشورهای OECD و اتحادیه اروپا، درمان دریافت نمی‌کنند.
زنان در معرض خطر بیشتر
به گفته سازمان همکاری و توسعه اقتصادی زنان در مقاطع حساس زندگی مانند بارداری و پس از زایمان بیشتر در معرض اختلالات روانی قرار دارند. میانگین شیوع افسردگی پس از زایمان در اروپای مرکزی و شرقی ۱۶.۶ درصد، در اروپای جنوبی ۱۶.۳ درصد و در اروپای شمالی ۱۳.۸ درصد است.
گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی همچنین نشان می‌دهد که زنان در مقاطع حساس زندگی مانند بارداری و پس از زایمان بیشتر در معرض ابتلا به اختلالات روانی قرار دارند. میانگین شیوع افسردگی پس از زایمان در اروپای مرکزی و شرقی ۱۶.۶ درصد، در اروپای جنوبی ۱۶.۳ درصد و در اروپای شمالی ۱۳.۸ درصد برآورد شده است.
برنامه‌های نوآورانه برای دسترسی بهتر
در کشورهای چک، مجارستان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ و پرتغال، بروز افسردگی متوسط یا شدید در افراد بومی بالاتر از میانگین سایر کشورها است.
برخی کشورهای اتحادیه اروپا برنامه‌های نوآورانه‌ای اجرا کرده‌اند تا دسترسی به خدمات سلامت روان آسان‌تر شود. OECD می‌گوید این برنامه‌ها شدت و مدت علائم را تا ۸۷ درصد کاهش می‌دهند. تا پایان سال ۲۰۲۳، ۱۴ کشور از ۲۷ عضو اتحادیه اروپا، خدمات سلامت روان را بدون معرفی‌نامه و مستقیماً در سطح ملی یا منطقه‌ای ارائه کردند.
در هلند، مراکزی برای مشاوره جوانان راه‌اندازی شده‌اند. دانشجویان در این مراکز آموزش می‌بینند تا به جوانان در بحران‌های روانی کمک کنند.
در بلژیک، دولت پرداخت یا بازپرداخت هزینه درمان‌های روانشناختی را آسان کرده است. شبکه‌ای از روان‌درمانگران در مدارس، محیط‌های کاری و خدمات اجتماعی ایجاد شده است. این اقدامات باعث افزایش حضور دانش‌آموزان در مدارس و کاهش غیبت کاری شده‌اند. میزان بهبود گزارش‌شده بین ۵۰ تا ۶۱ درصد است. از دیگر نمونه‌های موفق می‌توان به غربالگری افسردگی پس از زایمان در لهستان و ابزارهای آنلاین کمک به سلامت روان در آلمان اشاره کرد، که نقش مهمی در شناسایی و کاهش علائم روانی ایفا می‌کنند.
