سیده مبینا محسنی تکیه
وقتی جواب دانشجوی دانشگاه تنها «خوبم» باشد، زمان آن است که در روش پرسیدن سوالات و شنیدن بهتر عمل کنیم. نشان دادن اهمیت سلامت روان به دانشجویان، فراتر از نمرات و رزومه، به آنها میفهماند که شما صرفاً کنجکاوی نمیکنید بلکه واقعاً به حالشان اهمیت میدهید و میدانید حفظ سلامت روان در دوران دانشگاه چقدر چالشبرانگیز است.
زمانبندی مناسب برای گفتگو بسیار حیاتی است؛ باید زمانی را انتخاب کرد که دانشجو خسته نباشد و عجله نداشته باشد. همچنین پذیرش رد شدن سوال و اصرار نکردن، احترام گذاشتن به مرزهاست و باعث میشود در دفعات بعدی موفقتر باشید. پرسشها باید به صورت باز مطرح شوند؛ یعنی سوالاتی که نیازمند پاسخ «بله» یا «خیر» نباشند و زمینه گفتگوهای واقعی را فراهم کنند. بحث درباره سلامت روان موضوعی پیچیده و چندوجهی است که مطرح کردن سوالات درست در این زمینه میتواند چالشبرانگیز باشد، خصوصاً وقتی موضوعات فراتر از بحثهای معمول باشد.
پرسشهایی برای سلامت جسمانی
پرسشهایی مثل «چه عواملی باعث میشوند خواب خوب در دانشگاه سختتر یا آسانتر شود؟» یا «راهکارهای خلاقانه تو برای پیدا کردن غذای سالم در دانشگاه چیست؟» میتواند به شروع گفتگو کمک کند. برای دانشجویان ورزشکار سوالاتی درباره تجربهشان در تیم و تاثیر آن بر سلامت جسمی میتواند مفید باشد. پرسیدن درباره مکانهای مورد علاقه دانشجو برای مطالعه، روشهای مدیریت زمان و مقابله با تعویق میتواند به دانشجو کمک کند تا درباره عادات و چالشهایش صحبت کند. سوالاتی مانند «چطور یک برنامه مطالعه مؤثر ساختی؟» یا «چه زمانی برای داشتن آرامش شخصی انتخاب میکنی؟» فرصت خوبی برای گفتگو فراهم میکند.
سوالات درباره چگونگی آشنایی با افراد جدید، فعالیتهای مورد علاقه در دانشگاه و تجربیات مرتبط با شکلگیری دوستیها میتواند ارتباط را عمیقتر کند. همچنین پرسشهایی که به هویت و ارزشهای فردی میپردازند، مثل «آیا دلت برای چیزی میتپید که یافتنش در دانشگاه سخت بود؟» باعث میشود دانشجو درباره احساسات عمیقتر خود صحبت کند.
مدیریت افکار و احساسات دشوار
پرسش درباره نحوه مواجهه با استرس، کمالگرایی، قضاوت منفی نسبت به خود و نوسانات احساسی به دانشجو کمک میکند چالشهای روانی خود را بازگو کند و فرصتی برای شنیدن فراهم میشود. پس از پرسیدن سوالات، مهمترین بخش گفتگو، گوش دادن واقعی و فعال است. این یعنی با تمرکز کامل گوش دادن، قطع نکردن صحبتها، پذیرش سکوتهای کوتاه، پرهیز از نصیحت دادن بدون درخواست و داشتن زبان بدن باز و پذیرنده. همچنین خاموش کردن تلفن همراه و دوری از حواسپرتیها از اصول اساسی گوش دادن مؤثر است.
ساختن روابط با کیفیت و ایجاد فضای امن برای گفتگو با دانشجویان با این روشها امکانپذیر است. این مهارتها باعث افزایش اعتماد، درک متقابل و حمایت از سلامت روان دانشجویان میشود و تاثیر بسزایی در کیفیت زندگی دانشگاهی آنان دارد. گفتگوهای عمیق و شنیدن فعال، کلید موفقیت در ایجاد ارتباط مؤثر با دانشجویان و پشتیبانی از سلامت روان آنهاست.
