روان درمان به نقل از ایسنا گزارش میدهد؛ بسیاری از افراد خستگی مداوم و بیحوصلگی روزمره را تنها ناشی از فشارهای کاری یا کمبود خواب میدانند. با این حال، روانشناسان و متخصصان سلامت روان تأکید میکنند که خستگیِ عمیق و طولانیمدت در زنان میتواند یکی از نشانههای اصلی بروز «افسردگی» باشد. وقتی احساس خستگی فراتر از یک استراحت ساده شبانه میرود و عملکرد طبیعی فرد را مختل میسازد، باید آن را به عنوان یک هشدار جدّی در نظر گرفت.
چرا خستگی افسردگی با احساس خستگی معمولی متفاوت است؟
خستگی معمولی پس از چند ساعت خواب یا گذراندن یک تعطیلات کوتاه برطرف میشود؛ اما خستگیِ ناشی از افسردگی با استراحت از بین نمیرود. این نوع خستگی تمام ابعاد وجودی زن را درگیر میکند و انرژی روحی، جسمی و عاطفی او را به حداقل میرساند.
روانشناسان چند تفاوت عمده را میان خستگی جسمی و خستگی ناشی از افسردگی زنان مطرح میکنند:
-
کاهش انگیزه و لذت: زن مبتلا به افسردگی حتی برای انجام کارهایی که قبلاً به آنها علاقه داشت، هیچ انگیزه و انرژی ندارد.
-
احساس سنگینی جسمی و روحی: فرد احساس میکند توان انجام سادهترین کارهای روزمره مانند برخاستن از تخت یا رسیدگی به امور شخصی را ندارد.
-
اختلال در الگوی خواب: این نوع خستگی اغلب با کیفیت پایین خواب، بیخوابی یا خواب بیشازحد همراه است که احساس ناتوانی را تشدید میکند.
عوامل زمینهساز افسردگی و خستگی مزمن در زنان
زنان به دلیل تغییرات هورمونی، مسئولیتهای متعدد خانوادگی، نقشهای اجتماعی و فشارهای روانی، بیشتر در معرض تجربه افسردگی و خستگی مزمن قرار دارند. نوسانات هورمونی در دورههای مختلف زندگی مانند بارداری، پس از زایمان و یائسگی، تعادل ناقلهای عصبی مغز را برهم میزند و زمینه بروز اختلالات خلقی را فراهم میکند. همچنین، عدم توازن میان مسئولیتهای زندگی و زمان اختصاصیافته به خود، روند فرسایش روحی را سرعت میبخشد.
راهکارهای مقابله و درمان خستگی ناشی از افسردگی
شناخت زودهنگام علائم افسردگی، نخستین گام در مسیر بهبود سلامت روان زنان است. روانشناسان برای خروج از این چرخه فرسایشی، راهکارهای زیر را توصیه میکنند:
۱. مراجعه به متخصص روانشناسی: دریافت مشاوره و استفاده از روشهای رواندرمانی به فرد کمک میکند تا ریشههای عاطفی و شناختی افسردگی را شناسایی کند. ۲. تنظیم سبک زندگی و اصلاح تغذیه: انجام فعالیتهای ورزشی سبک مانند پیادهروی، ترشح هورمونهای شادیآور را در مغز افزایش میدهد. ۳. پشتیبانی عاطفی خانواده: اطرافیان باید با درک شرایط بیمار، از سرزنش کردن یا بیاهمیت دانستن خستگی او پرهیز کنند و محیطی سرشار از همدلی بسازند.
