سیده مبینا محسنی تکیه
مرگومیر ناشی از الکل طی ۲۵ سال گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته است، بهویژه در میان زنان جوان که بیشترین رشد نرخ مرگ را تجربه میکنند. این آمار نگرانکننده همزمان با نزدیک شدن به فصل تعطیلات اهمیت بیشتری پیدا میکند، چرا که مصرف الکل در این بازه زمانی معمولا افزایش مییابد و میتواند تهدیدی جدی برای سلامت افراد آسیبپذیر باشد.
پژوهشهای اخیر که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شده، تحلیل دادههای ۲۵ سال گذشته از سیستم ملی آمار حیاتی آمریکا را ارائه میدهد. این دادهها نشان میدهد مرگهای مرتبط با الکل بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۲۴ به میزان ۸۹ درصد افزایش یافته است. بیشترین علت مرگهای مرتبط با الکل، بیماریهای کبدی است که مستقیم به مصرف الکل ارتباط دارد و پس از آن اختلالات روانی ناشی از سوءمصرف و اعتیاد به الکل قرار دارد.
در سال ۲۰۲۱ که همهگیری کووید به اوج خود رسید، تعداد مرگهای مرتبط با الکل به بیش از ۵۴ هزار نفر رسید. محققان بر این باورند که انزوای اجتماعی دوران پاندمی نقش مهمی در افزایش این مرگومیرها داشته است. محدودیتهای اجتماعی و اضطرابهای ناشی از قرنطینهها فشار روانی بسیاری را بر افراد وارد کرده که در نهایت به افزایش مصرف خطرناک الکل منجر شده است. اگرچه مردان همچنان بیشترین میزان مرگومیر ناشی از الکل را دارند، اما سریعترین رشد نرخ مرگومیر در زنان ۲۵ تا ۳۴ ساله مشاهده شده است که با افزایش ۲۵۵ درصدی همراه بوده است. این افزایش هشداردهنده نیاز به تمرکز ویژه بر آموزش، پیشگیری و درمان در این گروه سنی را نشان میدهد.
تفاوتهای نژادی در نرخ مرگومیر ناشی از الکل
مطالعه نشان میدهد بومیان آمریکا و بومیان آلاسکا بیشترین نرخ مرگومیر مرتبط با الکل را دارند که سه تا چهار برابر بیشتر از سفیدپوستان است. همچنین زنان سیاهپوست نرخ مرگومیر بالاتری نسبت به مردان سیاهپوست دارند، بهویژه در دوران ابتدایی همهگیری کرونا که این نرخ به شدت افزایش یافت. این تفاوتها نشاندهنده ضرورت اقدامهای هدفمند در گروههای نژادی مختلف است.
با توجه به خطرات ویژهای که زنان در مواجهه با اعتیاد و مصرف الکل دارند، آموزشهای ویژه و مداخلات پیشگیرانه در مراکز مراقبتهای اولیه باید تقویت شود. مطالعات نشان دادهاند زنان در فرایند اعتیاد سریعتر دچار عوارض جسمی میشوند که به این پدیده «تلسکوپی» گفته میشود. ارائه اطلاعات و آموزشهای اختصاصی به زنان میتواند گامی موثر در کاهش این روند باشد.
معیارهای نوشیدن ایمن و راهنماییهای سازمانهای معتبر
مؤسسه ملی سوءمصرف الکل و الکلیسم (NIAAA) توصیه کرده است که مردان بیش از دو نوشیدنی استاندارد و زنان بیش از یک نوشیدنی استاندارد در روز مصرف نکنند. نوشیدن سنگین برای مردان پنج یا بیشتر و برای زنان چهار یا بیشتر نوشیدنی در روز تعریف شده است. این نوشیدنیها شامل ۵ اونس شراب، ۱۲ اونس آبجو یا ۱.۵ اونس مشروبات الکلی قوی است. آگاهی از این محدودیتها میتواند به کاهش مصرف پرخطر کمک کند.
رابطه نزدیک میان اعتیاد و اختلالات سلامت روان
۸۰ درصد افراد مراجعهکننده برای درمان اعتیاد، بهطور همزمان با مشکلات سلامت روان نیز مواجه هستند. افسردگی و اضطراب ناشی از مصرف الکل دومین عامل مرگومیر گزارش شده در این مطالعه بوده است. بنابراین درمان همزمان اعتیاد و اختلالات روانی بهعنوان «استاندارد طلایی» برای بهبود کامل افراد شناخته میشود.
تعطیلات به دلیل افزایش تجمعات اجتماعی و مصرف بیشتر الکل، میتواند برای افرادی که در بهبود هستند یا هنوز با اعتیاد دستوپنجه نرم میکنند، بسیار دشوار باشد. زنان، نوجوانان و افرادی که در حال ریکاوری هستند در معرض خطر بیشتری قرار دارند. آگاهی، حمایت و مراقبت از عزیزان در این زمان حیاتی است و ممکن است آغاز درمان حتی در ایام تعطیلات، جان فردی را نجات دهد و زمینهای برای سال جدیدی سالمتر فراهم آورد.
