دانشمندان دریافتند گروه کوچکی از افراد به دلیل پدیده آنهدونی خاص موسیقی (Specific Musical Anhedonia) هیچ لذتی از موسیقی نمیبرند. این افراد سیستم شنیداری کاملاً سالمی دارند. همچنین در سایر فعالیتهای زندگی احساس لذت را تجربه میکنند. اسکنهای مغزی نشان میدهند عدم ارتباط مناسب بین قشر شنیداری و سیستم پاداش مغز عامل این اتفاق است.
قطع ارتباط شبکهای در مغز و غیبت لذت موسیقی
محققان دانشگاه بارسلونا علت اصلی این پدیده را عدم ارتباط مؤثر بین دو شبکه مغزی میدانند. سیستم شنیداری این افراد ریتم و ملودی را به درستی درک میکند. اما پیامهای عصبی به بخش پاداش مغز منتقل نمیشوند.
تصویربرداری مغزی نشان میدهد چرخه پاداش هنگام بردن پول یا خوردن غذا فعال است. اما هنگام پخش موسیقی، فعالیت این چرخه کاملاً قطع میشود. این موضوع ثابت میکند مشکل از خود چرخه پاداش نیست، بلکه اختلال در مسیر ارتباطی آن با قشر شنیداری است.
سنجش میزان لذتبخشی موسیقی با ابزار BMRQ
پژوهشگران برای بررسی این پدیده پرسشنامه پاداش موسیقی بارسلونا (BMRQ) را طراحی کردند. این پرسشنامه میزان پاداشدهی موسیقی را در ۵ بعد اصلی میسنجد:
-
پاسخ احساسی: تغییرات عاطفی هنگام گوش دادن به موسیقی.
-
تنظیم خلقوخو: استفاده از موسیقی برای تسکین یا تغییر حالت روحی.
-
پیوند اجتماعی: احساس همبستگی با دیگران از طریق موسیقی.
-
حرکت فیزیکی: تمایل به رقص یا تکان دادن بدن.
-
جستجوی موسیقی: علاقه به کشف و جمعآوری قطعات جدید.
افراد مبتلا به آنهدونی موسیقی در هر ۵ بعد امتیاز بسیار پایینی کسب میکنند. تحقیقات روی دوقلوها نشان میدهد ژنتیک تا ۵۴ درصد در تعیین میزان لذت افراد از موسیقی نقش دارد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی عنوان اصلی مقاله: Understanding individual differences to specific rewards through music نویسندگان: Ernest Mas-Herrero, Robert J. Zatorre, Josep Marco-Pallarés مرجع و مجله: Trends in Cognitive Sciences (Cell Press) شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ۱۰.۱۰۱۶/j.tics.۲۰۲۵.۰۶.۰۱۵ لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260112001008.htm
