ترس از جا ماندن، دام روانی معامله‌گران

گاهی معامله‌گر نه بر اساس تحلیل بازار، بلکه از ترس ازدست‌دادن یک فرصت تصمیم می‌گیرد. مشاهده رشد ناگهانی قیمت‌ها، انتشار اخبار هیجانی و دیدن سود دیگران می‌تواند احساس فوریت ایجاد کند. در چنین شرایطی، فرد ممکن است بدون بررسی کافی وارد معامله شود و ریسک بیشتری بپذیرد.

به گزارش روان۲۴، ترس از جا ماندن یا فومو یکی از چالش‌های روان‌شناختی در معاملات مالی است. این احساس زمانی شدت می‌گیرد که معامله‌گر تصور کند دیگران از فرصتی سود می‌برند که او آن را از دست داده است. در نتیجه، تصمیم‌گیری منطقی جای خود را به واکنش‌های هیجانی می‌دهد.

فومو چگونه بر تصمیم‌های معاملاتی اثر می‌گذارد؟

فومو فقط نگرانی از دست دادن سود نیست. این احساس می‌تواند قضاوت فرد درباره قیمت، ریسک و زمان مناسب ورود به بازار را تغییر دهد.

معامله‌گری که تحت تأثیر این ترس قرار دارد، ممکن است پس از رشد شدید قیمت وارد موقعیتی شود که بخش مهمی از فرصت سودآوری آن گذشته است. او گاهی بدون تعیین حد ضرر معامله می‌کند یا حجم سرمایه بیشتری را درگیر می‌سازد.

در چنین شرایطی، فرد بیشتر به حرکت دیگران توجه می‌کند تا برنامه معاملاتی خودش. همین مسئله احتمال تصمیم‌های عجولانه را افزایش می‌دهد.

شبکه‌های اجتماعی چگونه فومو را تقویت می‌کنند؟

انتشار تصاویر سودهای بزرگ، تحلیل‌های هیجانی و پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند احساس عقب‌ماندن را تشدید کند.

معامله‌گر معمولاً در معرض نمایش موفقیت دیگران قرار می‌گیرد، اما از زیان‌ها، معاملات ناموفق و ریسک‌هایی که پشت آن سودها وجود داشته‌اند، اطلاع دقیقی ندارد.

این مقایسه یک‌طرفه ممکن است این تصور را ایجاد کند که دیگران فرصت‌های بیشتری پیدا می‌کنند و فرد باید سریع‌تر وارد بازار شود.

چرا معامله‌گر برخلاف برنامه خود عمل می‌کند؟

برنامه معاملاتی برای کاهش تصمیم‌های لحظه‌ای طراحی می‌شود. با این حال، هیجان بازار گاهی باعث می‌شود فرد از قواعدی که پیش‌تر تعیین کرده است فاصله بگیرد.

برای مثال، معامله‌گر ممکن است پس از مشاهده رشد سریع یک دارایی، شرایط ورود را نادیده بگیرد. او همچنین ممکن است برای جبران فرصت ازدست‌رفته، معامله‌ای پرریسک انجام دهد.

این رفتار می‌تواند چرخه‌ای از تصمیم‌های عجولانه، زیان و تلاش برای جبران خسارت ایجاد کند.

چگونه می‌توان فومو را در معاملات کنترل کرد؟

کنترل فومو به معنای حذف هیجان نیست؛ بلکه معامله‌گر باید یاد بگیرد پیش از هر تصمیم، واکنش احساسی خود را از تحلیل بازار جدا کند.

چند راهکار می‌توانند به کاهش این رفتار کمک کنند:

• پایبندی به برنامه معاملاتی: پیش از ورود به بازار، شرایط ورود، خروج و میزان ریسک را مشخص کنید.

• پرهیز از مقایسه با دیگران: سود دیگر معامله‌گران نباید معیار تصمیم‌گیری شما باشد.

• محدودکردن پیگیری اخبار هیجانی: دنبال‌کردن مداوم قیمت‌ها و پیش‌بینی‌های شبکه‌های اجتماعی می‌تواند فشار روانی ایجاد کند.

• پذیرش فرصت‌های ازدست‌رفته: هیچ معامله‌گری نمی‌تواند از تمام فرصت‌های بازار استفاده کند.

• ثبت دلایل معاملات: نوشتن علت ورود و خروج از هر موقعیت به شناسایی تصمیم‌های هیجانی کمک می‌کند.

پژوهش‌های علمی درباره فومو در سرمایه‌گذاری چه می‌گویند؟

در پژوهشی که در مجله علمی «روان‌شناسی بازاریابی» منتشر شد، محققان تأثیر پیام‌های تحریک‌کننده ترس از جا ماندن را بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری بررسی کردند.

این پژوهش شامل چندین آزمایش بود و نشان داد پیام‌های القاکننده فومو می‌توانند تصمیم‌های سرمایه‌گذاری پرریسک را افزایش دهند. همچنین، این پیام‌ها در برخی شرایط افراد را به تکرار سرمایه‌گذاری حتی پس از تجربه زیان سوق می‌دهند.

یافته‌ها نشان دادند ویژگی‌های فردی مانند تکانشگری نیز در شدت این تأثیر نقش دارند.

این نتایج اهمیت شناخت محرک‌های روانی در معاملات را نشان می‌دهند. البته همه معامله‌گران واکنش یکسانی به پیام‌های هیجانی ندارند و نمی‌توان این یافته‌ها را بدون توجه به شرایط بازار و ویژگی‌های افراد به همه سرمایه‌گذاران تعمیم داد.

وقتی معامله نکردن، یک تصمیم منطقی است

در بازارهای مالی، انجام ندادن معامله همیشه به معنای ازدست‌دادن فرصت نیست. گاهی صبرکردن و کنارماندن از یک موقعیت نامطمئن، تصمیمی منطقی‌تر از ورود عجولانه است.

معامله‌گر حرفه‌ای لازم نیست در تمام حرکت‌های بازار حضور داشته باشد. او باید بتواند میان فرصت واقعی و احساسی که از ترس جا ماندن ایجاد می‌شود، تفاوت قائل شود.

شناخت فومو و مدیریت واکنش‌های هیجانی می‌تواند به تصمیم‌گیری منظم‌تر کمک کند. در نهایت، موفقیت در معاملات فقط به شناسایی فرصت‌ها وابسته نیست؛ بلکه به توانایی چشم‌پوشی از فرصت‌های نامناسب نیز بستگی دارد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

عنوان اصلی مقاله: CRYPTO-MANIA: How fear-of-missing-out drives consumers’ (risky) investment decisions

مرجع و مجله: Psychology & Marketing

سال انتشار: ۲۰۲۳

شماره ثبت مقاله: DOI: ۱۰.۱۰۰۲/mar.۲۱۹۰۶

لینک دسترسی مستقیم:
https://doi.org/10.1002/mar.21906