ستایش ایدی زاده
انگ‌درونی سلامت روان چیست؟ گاهی سنگین‌ترین قضاوت درباره یک مشکل روانی را نه اطرافیان، بلکه خود فرد به زبان می‌آورد. بعضی افراد پس از تجربه اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات روان‌شناختی، به‌تدریج باور می‌کنند که ضعیف، ناتوان یا متفاوت از دیگران هستند. روان‌شناسان این تجربه را «انگ درونی» یا «انگ خود» می‌نامند؛ وضعیتی که می‌تواند عزت‌نفس، روابط اجتماعی و مسیر بهبودی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش روان۲۴، پژوهش‌های حوزه سلامت روان نشان می‌دهند که انگ درونی فقط یک احساس ناخوشایند نیست. این تجربه می‌تواند امید فرد به بهبودی را کاهش دهد، احساس ارزشمندی او را تضعیف کند و مشارکتش را در فرایند درمان دشوارتر سازد.
انگ درونی چگونه شکل می‌گیرد؟
انگ درونی زمانی شکل می‌گیرد که فرد کلیشه‌ها و باورهای منفی جامعه درباره مشکلات روانی را بپذیرد و آنها را درباره خودش به کار ببرد.
برای مثال، ممکن است فردی بارها شنیده باشد که افسردگی نشانه ضعف شخصیت است. اگر خودش با افسردگی روبه‌رو شود، احتمال دارد همین باور را درباره خود تکرار کند و به‌جای شناخت مشکل، خودش را سرزنش کند.
این فرایند معمولاً به‌تدریج اتفاق می‌افتد. تجربه تمسخر، طرد اجتماعی، برخورد نامناسب اطرافیان و بازنمایی نادرست مشکلات روانی در رسانه‌ها می‌توانند این باورها را تقویت کنند.
انگ درونی چه تأثیری بر زندگی مراجعان دارد؟
انگ درونی می‌تواند بخش‌های مختلف زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. برخی از مهم‌ترین پیامدهای آن عبارت‌اند از:
. کاهش عزت‌نفس
فرد ممکن است مشکل روانی را به بخشی از هویت خود تبدیل کند. در این شرایط، به‌جای اینکه بگوید «من با افسردگی روبه‌رو هستم»، تصور می‌کند «من فردی بی‌ارزش یا ناتوان هستم».
. کاهش امید به بهبودی
باور به ناتوانی شخصی می‌تواند انگیزه فرد را برای تغییر کاهش دهد. او ممکن است تصور کند تلاش برای بهبود شرایط فایده‌ای ندارد.
. کناره‌گیری از روابط اجتماعی
برخی افراد برای پنهان‌کردن وضعیت روانی خود، ارتباط با دوستان و خانواده را محدود می‌کنند. این رفتار ممکن است در کوتاه‌مدت آنها را از قضاوت دیگران دور نگه دارد، اما در بلندمدت احساس تنهایی را افزایش می‌دهد.
. دشواری در ادامه درمان
وقتی فرد مشکلات روانی را نشانه ضعف خود می‌داند، ممکن است از بیان علائم یا پیگیری درمان احساس شرم کند. پژوهش‌ها نیز میان انگ درونی و پیامدهای نامطلوب درمانی ارتباط گزارش کرده‌اند.
چرا بعضی مراجعان مشکلات خود را پنهان می‌کنند؟
پنهان‌کردن مشکلات روانی همیشه از بی‌میلی به درمان ناشی نمی‌شود. گاهی فرد می‌خواهد از جایگاه اجتماعی، روابط خانوادگی یا موقعیت شغلی خود محافظت کند.
برای مثال، ممکن است کارمندی از ترس قضاوت همکاران درباره اضطراب خود صحبت نکند. دانشجویی نیز شاید به‌دلیل نگرانی از واکنش دوستان، تجربه افسردگی‌اش را پنهان نگه دارد.
این افراد ممکن است حتی در روابط نزدیک خود نیز درباره احساساتشان سکوت کنند. در نتیجه، اطرافیان فرصت کمتری برای درک شرایط و حمایت از آنها پیدا می‌کنند.
چگونه می‌توان با انگ درونی مقابله کرد؟
مقابله با انگ درونی به معنای نادیده‌گرفتن مشکلات روانی نیست. هدف این است که فرد میان هویت شخصی خود و مشکلی که تجربه می‌کند تفاوت قائل شود.
چند راهکار می‌توانند در این مسیر کمک‌کننده باشند:
-
شناخت باورهای منفی: فرد می‌تواند جملاتی مانند «من ضعیف هستم» یا «هیچ‌وقت بهتر نمی‌شوم» را شناسایی کند و اعتبار آنها را به چالش بکشد.
-
دریافت اطلاعات معتبر: آشنایی با ماهیت مشکلات روانی به فرد کمک می‌کند آنها را از ضعف اخلاقی یا شخصیتی جدا بداند.
-
گفت‌وگو با افراد قابل اعتماد: ارتباط با دوستان و اعضای خانواده حمایتگر می‌تواند احساس انزوا را کاهش دهد.
-
مشارکت در گروه‌های حمایتی: شنیدن تجربه افراد دیگری که شرایط مشابهی دارند، ممکن است احساس تعلق و امید را تقویت کند.
-
کمک‌گرفتن از متخصص: روان‌شناس می‌تواند به فرد کمک کند باورهای آسیب‌زا را بررسی کند و راهبردهای سالم‌تری برای مواجهه با آنها بیاموزد.
نقش روان‌درمانی در کاهش انگ درونی
روان‌درمانی می‌تواند به مراجع کمک کند برداشت‌های منفی خود را درباره مشکلات روانی بازنگری کند. در رویکرد شناختی‌رفتاری، متخصص به فرد کمک می‌کند افکار خودکار و باورهای غیرمنطقی را شناسایی کند و آنها را با ارزیابی واقع‌بینانه‌تری جایگزین سازد.
برخی مداخلات نیز بر توانمندسازی، روایت تجربه‌های شخصی و تقویت هویت فردی تمرکز دارند. این روش‌ها تلاش می‌کنند فرد را از تعریف‌کردن تمام هویت خود بر اساس یک تشخیص یا مشکل روانی دور کنند.
مرورهای پژوهشی نشان می‌دهند که مداخلات چندبخشی، از جمله آموزش روان‌شناختی، بازسازی شناختی و حمایت اجتماعی، می‌توانند در کاهش انگ درونی نقش داشته باشند.
جامعه چگونه می‌تواند از مراجعان حمایت کند؟
مقابله با انگ درونی فقط مسئولیت افراد نیست. خانواده، محیط کار، مراکز آموزشی و رسانه‌ها نیز در شکل‌گیری نگرش افراد نسبت به سلامت روان نقش دارند.
خانواده‌ها می‌توانند به‌جای سرزنش، شنونده تجربه‌های فرد باشند. رسانه‌ها نیز باید از انتشار مطالبی که مشکلات روانی را با ضعف شخصیت، خطرناک‌بودن یا ناتوانی برابر می‌دانند، خودداری کنند.
مراکز درمانی هم باید با احترام و بدون قضاوت با مراجعان برخورد کنند. تجربه تبعیض در محیط درمان می‌تواند باورهای منفی فرد درباره خودش را تقویت کند.
مشکل روانی، تمام هویت یک فرد نیست
تجربه یک مشکل روانی به معنای بی‌ارزشی، شکست یا ناتوانی فرد نیست. افراد می‌توانند در کنار چالش‌های روان‌شناختی، روابط معنادار داشته باشند، تحصیل کنند، کار کنند و برای آینده خود برنامه‌ریزی کنند.
کاهش انگ درونی از جایی آغاز می‌شود که فرد یاد بگیرد خودش را فراتر از مشکل روانی‌اش ببیند. جامعه نیز باید به‌جای برچسب‌زدن، شرایطی فراهم کند که افراد بتوانند بدون شرم درباره سلامت روان خود صحبت کنند و حمایت مناسب دریافت کنند.
شناسنامه و منابع علمی
۱. انگ درونی در بیماری‌های روانی شدید: مرور نظام‌مند فراوانی، عوامل مرتبط و پیامدها
-
نویسندگان: بر اساس اطلاعات مقاله در پاب‌مد
-
نوع پژوهش: مرور نظام‌مند
-
موضوع: ارتباط انگ درونی با عزت‌نفس، امید، افسردگی، افکار خودکشی، مشارکت درمانی و بهبودی فردی.
-
شناسه DOI:
10.1007/s00127-020-01998-3
۲. اثربخشی مداخلات غیردارویی برای کاهش انگ درونی در بزرگسالان مبتلا به بیماری‌های روانی شدید
-
نویسندگان: خوان سیمون سونر-آدروور، فرانسیسکو ویسنس-بلانس و خسوس مولینا-مولا
-
مجله: مراقبت‌های بهداشتی (Healthcare)
-
سال انتشار: ۲۰۲۶
-
شناسه DOI:
10.3390/healthcare14131841
