به گزارش روان ۲۴ به نقل از همشهری، استرس و قند خون ارتباطی مستقیم و اثباتشده دارند. هنگام استرس، بدن با ترشح هورمونهایی مانند کورتیزول و آدرنالین، میزان قند خون را افزایش میدهد. این واکنش در افراد مبتلا به دیابت، بهویژه کودکان، میتواند کنترل بیماری را دشوار کرده و حتی نیاز به تغییر دوز انسولین یا دارو را ایجاد کند.
H2: استرس چگونه قند خون را افزایش میدهد؟
استرس تنها یک واکنش روانی نیست، بلکه تغییرات مهمی در عملکرد بدن ایجاد میکند. در شرایط استرس، هورمونهای کورتیزول و آدرنالین ترشح میشوند. این هورمونها تولید گلوکز در کبد را افزایش داده و مقاومت بدن به انسولین را بیشتر میکنند. در نتیجه، قند خون بالا میرود و کنترل دیابت سختتر میشود.
استرسهای کوتاهمدت مانند ترس یا شوک معمولاً باعث افزایش موقتی قند خون میشوند، اما استرس مزمن ناشی از مشکلات خانوادگی، فشارهای اقتصادی یا اضطراب طولانیمدت، تأثیر عمیقتر و ماندگارتری بر کنترل دیابت دارد.
H2: چرا کودکان بیشتر تحت تأثیر استرس قرار میگیرند؟
به گفته دکتر مریم رزاقی آذر، فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان، کودکان مبتلا به دیابت نسبت به استرس واکنش هورمونی شدیدتری نشان میدهند. از سوی دیگر، مدیریت بیماری آنها به والدین وابسته است و همین موضوع احتمال نوسانات قند خون را افزایش میدهد.
وی توضیح میدهد که در چنین شرایطی ممکن است قند خون کودک بهطور ناگهانی افزایش یابد و پس از تزریق انسولین یا تغییر شرایط، افت کند. این نوسانات، تنظیم دقیق دوز انسولین را برای خانوادهها دشوار میکند.
H2: اضطراب والدین هم بر کنترل دیابت اثر میگذارد
کارشناسان معتقدند فضای روانی خانه نقش مهمی در کنترل دیابت کودکان دارد. اضطراب والدین، تنشهای خانوادگی و قرار گرفتن کودک در معرض اخبار منفی میتواند سطح استرس او را افزایش دهد و باعث بیثباتی قند خون شود.
H2: آیا بزرگسالان نیز تحت تأثیر استرس قرار میگیرند؟
اگرچه بزرگسالان معمولاً تجربه بیشتری در مدیریت بیماری، رعایت رژیم غذایی و تنظیم دارو دارند، اما استرس مزمن همچنان میتواند کنترل دیابت را مختل کند. در برخی موارد حتی لازم است پزشک دوز دارو یا انسولین را متناسب با شرایط جدید تنظیم کند.
حتی در افراد سالم نیز استرس میتواند باعث افزایش موقتی قند خون شود، اما بدن معمولاً این افزایش را جبران میکند؛ قابلیتی که در بیماران مبتلا به دیابت کاهش یافته است.
H2: چگونه اثر استرس بر قند خون را کاهش دهیم؟
برای کنترل بهتر استرس و قند خون، رعایت چند توصیه ساده میتواند مؤثر باشد:
- خواب کافی و منظم
- فعالیت بدنی روزانه
- تمرینهای آرامسازی و تنفس عمیق
- کاهش قرار گرفتن در معرض اخبار استرسزا
- پایش منظم قند خون در دورههای پراسترس
- مشورت با پزشک پیش از تغییر دوز دارو یا انسولین
جمعبندی
رابطه استرس و قند خون موضوعی اثباتشده است. استرس با افزایش هورمونهای استرس، مقاومت به انسولین را بیشتر کرده و قند خون را بالا میبرد. این وضعیت در کودکان مبتلا به دیابت شدیدتر دیده میشود و میتواند روند درمان را پیچیده کند. بنابراین، مدیریت استرس در کنار مصرف منظم دارو، تغذیه مناسب و پایش قند خون، یکی از ارکان مهم کنترل موفق دیابت محسوب میشود.
