روان درمان به نقل از ایسنا: چرا انسانها حتی زمانی که گزینههای بهتری در اختیار دارند، همچنان دست به انتخابهای تکراری میزنند؟ دانشمندان علوم اعصاب در پژوهشهای جدید خود به بررسی این موضوع پرداختهاند که چرا مغز تمایل دارد تصمیمهای گذشته را بازتولید کند. یافتههای محققان نشان میدهد که رفتارهای پیشین افراد، تصمیمهای کنونی آنها را بسیار قویتر از آنچه تصور میشد شکل میدهد و مسیر انتخابهای بعدی را تعیین میکند.
تکرار تصمیمها؛ میانبر ذهنی مغز برای صرفهجویی در انرژی
پژوهشگران «دانشگاه فنی درسدن» آلمان با بررسی دادههای مربوط به صدها شرکتکننده، نحوه الگوبرداری مغز در موقعیتهای تصمیمگیری را تحلیل کردند. این دانشمندان دریافتند که افراد لزوماً ارزیابی دقیقی از ارزش واقعی گزینهها انجام نمیدهند، بلکه مغز اقداماتی را که قبلاً در یک زمینه مشخص ترجیح داده است، دوباره تکرار میکند.
در واقع، تکرار محض یک عمل سبب میشود که فرد آن گزینه را در محیطهای جدید نیز ترجیح دهد؛ حتی اگر گزینههایی با کیفیت برابر یا بسیار بهتر در دسترس باشند. مغز انسان برای کاهش بار محاسباتی و صرفهجویی در انرژی، تکرار رفتارهای قبلی را به عنوان یک میانبر ذهنی ساده انتخاب میکند.
تأثیر تکرار بر ارزشمند به نظر رسیدن انتخابها
نکته شگفتانگیز در پژوهشهای جدید این است که تکرار رفتار فقط یک عادت ساده نیست، بلکه ارزش درکشده از آن گزینه را در ذهن فرد تغییر میدهد. وقتی فرد گزینهای را بیشتر انتخاب میکند، مغز به صورت خودکار آن گزینه را «بهتر» و «مطلوبتر» رتبهبندی میکند.
این سازوکار عصبی نحوه شکلگیری رفتارهای غیرمنطقی در زندگی روزمره را توضیح میدهد. الگوی تکرار تصمیمها بر رفتارهای خرید، انتخابهای شغلی و روالهای روزمره افراد تأثیر میگذارد و آنان را در چرخه عادتهای قدیمی نگه میدارد.
اهمیت این کشف در علوم رفتاری و روانشناسی
فهم نحوه تصمیمگیری مغز به روانشناسان و پژوهشگران رفتاری کمک میکند تا رفتارهای انسانی را واقعبینانهتر توصیف کنند. متخصصان میتوانند از این نتایج برای طراحی محیطهای بهتر، اصلاح عادتهای نامناسب و کمک به افراد برای اتخاذ تصمیمهای آگاهانهتر و منطقیتر استفاده کنند.
