روان درمان به نقل از ایسنا: سوگواری و مواجهه با فقدان عزیزان، یکی از دردناکترین و در عین حال طبیعیترین تجربیات زیسته انسان است. با این حال، روانشناسان تأکید میکنند که واکنش افراد به رنجِ از دست دادن، یکسان نیست. پذیرش و درک «تفاوتهای فردی در سوگواری» به اطرافیان کمک میکند تا از قضاوتهای ناآگاهانه دست بردارند و پشتیبانی عاطفی مؤثری از فرد سوگوار به عمل آورند.
دلایل بروز تفاوتهای فردی در فرایند سوگواری
اصول روانشناسی بالینی نشان میدهد که هیچ «روش درست» یا «الگوی واحدی» برای سوگواری وجود ندارد. سبکهای شخصیت، ویژگیهای بیولوژیکی و تجربیات گذشته، نحوهی بروز غم را در هر فرد شکل میدهند.
مهمترین عوامل ایجاد تفاوتهای فردی در سوگواری عبارتند از:
-
سبکهای دلبستگی و ویژگیهای شخصیتی: افراد بر اساس نوع دلبستگیهای درونی خود واکنش نشان میدهند. برخی افراد نیاز به گریه و ابراز هیجان دارند، در حالی که برخی دیگر در سکوت و انزوا غم خود را پردازش میکنند.
-
کیفیت رابطه با فرد متوفی: نوع، میزان عمق و حتی پیچیدگیهای عاطفی رابطه گذشته، روند پذیرش فقدان را کاملاً متفاوت میسازد.
-
پیشینه روانی و تجربیات قبلی: سلامت روان قبلی و نحوه مواجهه فرد با بحرانهای گذشته، میزان تابآوری او را در برابر سوگ تعیین میکند.
باورهای اشتباه درباره نحوه عزاداری و سوگواری
جامعه اغلب انتظارات نادرستی از فرد سوگوار دارد. برخی افراد تصور میکنند عدم بروز اشک و ناله به معنای بیتفاوتی است، یا ادامه داشتن غم پس از چند ماه را نشانه ضعف میدانند.
روانشناسان این نگرشها را رد میکنند. بروز ندادن هیجانات ظاهرِی لزوماً به معنای عدم تحمل رنج نیست؛ همانطور که گریه مداوم نیز نشانه عدم تابآوری محسوب نمیشود. احترام به واکنشهای متفاوت فرد سوگوار، روند ترمیم روحی او را سرعت میبخشد.
راهکارهای صحیح پشتیبانی از افراد سوگوار
برای کمک به فردی که در حال تجربه فقدان است، رعایت چند اصل روانشناختی اهمیت دارد:
۱. اجتناب از قضاوت و ارائه نسخههای یکسان: اطرافیان نباید رفتار سوگوار را با دیگران مقایسه کنند یا زمانی مشخص برای پایان غم او تعیین نمایند. ۲. حضور صبورانه و گوش دادن فعال: گاهی تنها سکوت و همراهی همدلانه، بیش از هر سخن و نصیحتی به آرامش فرد سوگوار کمک میکند. ۳. توصیه به دریافت مشاوره در صورت سوگ پیچیده: اگر واکنشهای فرد عملکرد روزمره او را مختل کند، ارجاع به روانشناس متخصص اهمیت دارد.
