تکنولوژی تحریک عمیق مغزی (DBS) سالهاست به عنوان یکی از مؤثرترین روشهای درمانی برای کاهش علائم حرکتی بیماری پارکینسون مورد استفاده قرار میگیرد. با این حال، یکی از بزرگترین چالشهای روانشناسان بالینی و متخصصان علوم اعصاب، تفاوت پاسخدهی بیماران به این روش بوده است. چرا برخی افراد پس از کاشت الکترود بهبود چشمگیری پیدا میکنند اما برخی دیگر تغییر کمتری را تجربه میکنند؟ پاسخ این پرسش در ریتمهای پنهان الکتریکی مغز نهفته است.
پژوهشگران دانشگاه کلن (University of Cologne) با همکاری بیمارستان دانشگاهی دوسلدورف موفق به شناسایی یک شبکه مغزی منحصربهفرد و ریتم الکتریکی خاصی شدهاند که نقش کلیدی در موفقیت درمان تحریک عمیق مغزی ایفا میکند. این یافته علمی مسیر را برای شخصیسازی تنظیمات تحریک مغزی و بهبود کیفیت زندگی بیماران هموار میسازد.
همگامسازی فضا و زمان: نقشه الکتروفیزیولوژیک مغز در درمان پارکینسون
پیش از این، مطالعات یا بر روی مکان دقیق جغرافیایی الکترودها در مغز تمرکز داشتند یا صرفاً زمانبندی سیگنالهای الکتریکی را بررسی میکردند. در این پژوهش پیشرو، برای اولین بار ابعاد مکانی و زمانی ارتباطات مغزی بهطور همزمان نقشهبرداری شدند.
دانشمندان با بررسی ۵۰ بیمار مبتلا به پارکینسون و تحلیل ۱۰۰ نیمکره مغزی، فعالیتهای الکتریکی را از طریق الکترودهای کاشتهشده DBS و دستگاه مگنتوانسفالوگرافی (MEG) ثبت کردند. نتایج نشان داد یک شبکه ارتباطی میان «هسته زیرتالاموسی» (Subthalamic Nucleus) در عمق مغز و «قشر مغز» (Cerebral Cortex) وجود دارد که در یک فرکانس خاص فعالیت میکند.
ریتم بتا بالا: کانال ارتباطی پنهان برای بهبود علائم حرکتی
بررسیهای تخصصی نشان داد این شبکه ارتباطی در باند فرکانسی «بتا بالا» (High Beta Band) سینکرونیزه و هماهنگ میشود. دکتر باهنه باهنرز (Dr. Bahne Bahners)، از نویسندگان اصلی این مطالعه توضیح میدهد: «این ریتم ویژه مغزی مانند یک کانال ارتباطی میان بخشهای عمیق و قشر حرکتی مغز عمل میکند و اثرات درمانی تحریک الکتریکی را منتقل میسازد».
مهمترین یافته روانشناختی-عصبی این پژوهش این بود که شدت و قدرت ارتباط در این باند فرکانسی، مستقیماً با میزان بهبود علائم حرکتی و روانی بیماران پس از درمان همبستگی دارد. هرچه این شبکه هماهنگتر کار کند، پیامدهای مثبت درمانی بیشتر خواهد بود.
اهمیت شخصیسازی درمان در روانشناسی عصبی و عصبشناسی
این کشف انقلابی در درمانهای نورومدولاسیون (تنظیمسازی عصبی) ایجاد میکند. در حال حاضر، تنظیم الکترودهای DBS به صورت آزمون و خطا انجام میشود که میتواند زمانبر و برای بیمار استرسزا باشد. با شناختی که از این ریتم پنهان به دست آمده است، پزشکان میتوانند دستگاهها را بر اساس ریتم اختصاصی مغز هر فرد تنظیم کنند.
شخصیسازی تنظیمات تحریک عمیق مغزی نه تنها علائم جسمی پارکینسون را کاهش میدهد، بلکه با بهبود عملکرد حرکتی، احساس خودکارآمدی، استقلال فردی و سلامت روان بیماران مبتلا به اختلالات حرکتی مزمن را بهطور چشمگیری ارتقا میبخشد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Scientists discover a hidden brain rhythm that could improve Parkinson’s treatment
-
نویسندگان: Dr. Bahne Bahners, Prof. Dr. Andreas Horn et al. (University of Cologne & Düsseldorf University Hospital)
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / Journal: Brain
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ScienceDaily Release ID: 260811011148
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/08/260811011148.htm
