📅 سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۵:۳۶📂 برگزیده ها🆔 کد خبر: 11193✍️ خبرنگار: مدیر سایت مدیر سایت🖨 چاپ

گرمای آغوش و سلامت روان: چرا احساس گرما مغز و حس «خود» را بازسازی می‌کند؟

تصویر مفهومی اثر گرمای آغوش بر فعالیت‌های مغزی و درمان اختلالات روانی

ارتباط میان حس درک دما (Thermoception) و حس مالکیت بر بدن، یکی از تازه‌ترین دستاوردهای علوم اعصاب و روانشناسی شناختی است. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که حس کردن گرمای پوست تنها یک واکنش فیزیکی ساده نیست، بلکه سیگنال‌های گرمایشی نقشی حیاتی در شکل‌گیری آگاهی جسمانی، تنظیم هیجانات و احساس پیوستگی فرد با بدن خود ایفا می‌کنند.

ادراک حرارتی و تعلق به بدن

بررسی‌ها نشان می‌دهند که درک گرما از قدیمی‌ترین حواس انسان به شمار می‌رود و از همان دوران جنینی و آغوش والدین، پیام‌آور امنیت و بقا بوده است. هنگام دریافت گرمای ملموس (مانند یک آغوش گرم)، ترکیبی از سیگنال‌های لمسی و حرارتی فعال می‌شوند که از طریق مسیرهای عصبی ویژه به قشر اینسولا (Insular Cortex) در مغز ارسال می‌گردند. این روند سبب تقویت «حس مالکیت بر بدن» شده و به فرد کمک می‌کند تا وجود جسمانی خود را بهتر درک کرده و حضور در لحظه را تجربه کند.

ارتباط میان اختلالات روانی و عدم درک حرارتی

تغییر یا ضعف در آگاهی جسمانی در بسیاری از اختلالات روانشناختی و عصب‌شناختی مشاهده می‌شود. مبتلایان به اختلالاتی نظیر:

  • افسردگی اساسی و اضطراب مزمن

  • اختلالات خوردن (مانند آندروکسی عصبی)

  • ترومای روانی و اختلال پس از سانحه (PTSD)

  • اختلالات مسخ شخصیت و گسستگی (Dissociation)

اغلب نوعی جدایی یا مسخ‌پنداری را نسبت به بدن خود تجربه می‌کنند. شواهد بالینی تایید می‌کنند که اختلال در پردازش سیگنال‌های حرارتی با این احساس بیگانگی جسمانی همبستگی مستقیمی دارد.

مکانیسم‌های بیوشیمیایی و کاهش استرس

تأثیر مثبت دریافت گرمای اجتماعی تنها محدود به اعصاب محیطی نیست؛ این فرایند به صورت هم‌زمان به مکانیسم‌های بیوشیمیایی زیر منجر می‌شود:

  • ترشح هورمون اکسی‌توسین (هورمون پیوند اجتماعی و آرامش)

  • کاهش سطح هورمون‌های استرس مانند کورتیزول

  • ایجاد احساس امنیت روانی و تقلیل مرزهای انزوا میان فرد و دیگران

افق‌های نو در درمان‌های مبتنی بر حواس

شناخت دقیق ارتباط میان پوست و مغز، مسیرهای تازه‌ای را برای درمان اختلالات روانی گشوده است. متخصصان بر این باورند که طراحی مداخلات درمانی مبتنی بر تحریکات حسی و حرارتی (Sensory-based Therapies) می‌تواند به بازتوانی بیماران مبتلا به تروما، اختلالات خلقی و حتی بیماران سکته مغزی کمک کرده و احساس پیوند مجدد با بدن را در آنان احیا کند.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

  • عنوان اصلی مقاله: Why warm hugs feel so good to your brain

  • نویسندگان: Dr. Laura Crucianelli, Dr. Francesca Salvato et al. / Queen Mary University of London

  • مرجع و مجله: ScienceDaily / Trends in Cognitive Sciences

  • شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ScienceDaily Release ID: 251228074455

  • لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251228074455.htm

مدیر سایت
خبرنگار

اشتراگ گذاری

▼
X
Facebook
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email
Pinterest

مطالب مرتبط

▼

شصت سال آموزش و پژوهش در دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران

دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران از مراکز باسابقه آموزش و پژوهش در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی ایران است که فعالیت خود را از سال ۱۳۴۴ آغاز کرد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۱۹

پرسشنامه تنظیم هیجان ERQ-۳۰

پرسشنامه ERQ-30 ابزاری برای بررسی راهبردهای تنظیم هیجان است که نسخه فارسی آن در پژوهشی با مشارکت بزرگسالان ایرانی اعتبارسنجی شده است.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۰۶

تقویت آرامش ذهنی نوجوانان با ورزش

پژوهشی تازه نشان می‌دهد فعالیت بدنی منظم می‌تواند با کاهش نشانه‌های اضطراب و افسردگی در نوجوانان ارتباط داشته باشد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۵۴

آموزش حمایت روانی امدادگران

کارگاه مشترک هلال‌احمر ایران و صلیب سرخ با هدف تقویت مهارت‌های حمایت روانی از نیروهای امدادی برگزار شد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۳۶

کتاب | وقتی نیچه گریست، سفری به اعماق رنج انسان

رمان وقتی نیچه گریست اثر اروین یالوم، با پیوند فلسفه و روان‌درمانی، به بررسی تنهایی، ترس از مرگ، عشق و معنای زندگی می‌پردازد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۰۷

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد سردبیر/آموزش روانشناسی

▼
  • برگزیده‌ها
  • پربازدیدها
  • آخرین اخبار
کلینیک روانشناسی افروغ
پیمایش به بالا