دردهای مزمن بیش از ۱.۵ میلیارد نفر را در سراسر جهان درگیر کرده است. این دردها غالباً با اختلالات خلقی مانند افسردگی و اضطراب همراه میشوند. این همراهی چرخه معیوبی میسازد که کیفیت زندگی بیماران را کاهش میدهد. اکنون پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا در مطالعهای جدید، راهکاری تازه یافتهاند. آنها دریافتند که ترکیب فعال قارچهای جادویی یا سیلوسایبین (Psilocybin) مدارهای مغزی مرتبط با درد و خلقوخو را آرام میکند. این ماده تسکینی پایدار و بدون ایجاد اعتیاد فراهم میآورد.
هدفگیری مرکز پردازش درد و احساسات در مغز
پژوهشگران آزمایشهایی را روی مدلهای حیوانی انجام دادند. طبق نتایج، تجویز تنها یک دوز سیلوسایبین درد مزمن اعصاب را کاهش داد. همچنین این دارو رفتارهای اضطرابی و افسردگی ناشی از درد را کم کرد. این اثرات مثبت و تسکیندهنده تا حدود دو هفته به صورت مستمر باقی ماندند.
سیلوسایبین گیرندههای سروتونین (به ویژه ۵-HT2A و ۵-HT1A) را به آرامی فعال میکند. دارویهای معمول این سیگنالها را کاملاً روشن یا خاموش میکنند. اما سیلوسایبین مانند یک کلید تنظیمکننده نور (دیمر) عمل میکند. این ترکیب فعالیت عصبی را در سطحی متوازن و بهینه تنظیم خواهد کرد.
عبور از محل آسیب و بازتنظیم مدارهای مغزی
پژوهشگران ماده فعال سیلوسین را به بخشهای مختلف سیستم عصبی تزریق کردند. آنها میخواستند مکانیسم دقیق این دارو را درک کنند. بدین منظور، محققان میکروسکوپهای فلورسنت پیشرفته را به کار گرفتند. آنها دریافتند که تزریق مستقیم سیلوسین به قشر پیشپیشانی مغز اثرات شگفتانگیزی دارد. این اثر دقیقاً در بخش «قشر قوسی قدامی» (ACC) رخ میدهد. این بخش از مغز درد و احساسات را پردازش میکند. این تزریق همان اثر تسکیندهنده و بهبود خلقی تزریق عمومی به کل بدن را ایجاد کرد.
در مقابل، تزریق این ماده به نخاع چنین اثر آرامبخش و تسکیندهندهای نداشت. این یافته مهم نشان میدهد که سیلوسایبین محل آسیب فیزیکی را به کل دور میزند. این دارو مدارهای عالی مغز را دوباره تنظیم میکند. این فرایند احساس درد را کاهش میدهد و همزمان خلقوخوی بیمار را بهبود میبخشد.
افقهای روشن در درمانهای غیرمخدری
داروهای تسکیندهنده سنتی مانند اپیوئیدها خطر بالایی در ایجاد وابستگی دارند. در مقابل، سیلوسایبین و ترکیبات سایکدلیک وابستگی و اعتیاد ایجاد نمیکنند. بنابراین این مواد جایگزینی ایمن برای قطع چرخه درد و اضطراب هستند.
همچنین محققان این دستاورد را برای درمان سایر اختلالات مفید میدانند. برای نمونه، این روش میتواند به درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و سوءمصرف مواد کمک کند. البته دانشمندان باید بررسیهای بیشتری برای تعیین دوز مناسب انجام دهند. آنها اثرات بلندمدت این دارو را در انسان ارزیابی خواهند کرد. با این حال، این مطالعه گامی بسیار مهم در روانپزشکی و علوم اعصاب محسوب میشود.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Single-dose psilocybin rapidly and sustainably relieves allodynia and anxiodepressive-like behaviors in mouse models of chronic pain
-
نویسندگان: Ahmad Hammo, Stephen Wisser, Joseph Cichon
-
مرجع و مجله: Nature Neuroscience (۲۰۲۵) / بازنشر در ScienceDaily (دانشگاه پنسیلوانیا)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1038/s41593-025-02068-0
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/10/251002073959.htm
