دانشمندان دانشگاه سیدنی موفق به کشف یک سیستم مهار درد در ساقه مغز شدهاند. این سیستم، درد را بر اساس محل بروز آن در بدن مدیریت میکند.
ساقه مغز به عنوان مسیر اصلی ارتباطی میان مغز و نخاع عمل میکند. این بخش سیگنالهای حس و بقا را هدایت میکند. همچنین اکثر مواد شیمیایی عصبی حیاتی مغز در این نقطه تولید میشوند.
نقشهبرداری پیشرفته از سیستم مهار درد در ساقه مغز
پژوهشگران در این مطالعه از تصویربرداری fMRI هفت تسلا استفاده کردند. این اسکنر از پیشرفتهترین ابزارهای تصویربرداری مغزی در جهان است. محققان توانستند نحوه تسکین درد توسط دو بخش اصلی ساقه مغز را نقشه برداری کنند.
دکتر لوئیس کرافورد، سرپرست پژوهش میگوید: «این نخستین باری است که چنین نقشه دقیقی را مشاهده میکنیم. مغز تسکین درد را دقیقاً متناسب با همان عضو درگیر تنظیم میکند.»
این کشف علمی بر پایه دههها تحقیقات پروفسور کوین کی انجام شده است. او سالها به بررسی نقش مغز در تنظیم و کنترل درد پرداخته است.
چگونگی عملکرد اثر پلاسبو در نقشه درک درد
محققان برای ارزیابی این نقشه، ۹۳ داوطلب سالم را بررسی کردند. آنها با اعمال گرما در نقاط مختلف بدن، اثر کرم داروپا نما (پلاسبو) را سنجیدند. حدود ۶۱ درصد از شرکت کنندگان تسکین درد واقعی ناشی از اثر نما دارو را گزارش کردند.
نتایج نشان داد که بخشهای بالایی ساقه مغز هنگام تسکین درد صورت فعال میشوند. در حالی که بخشهای پایینی، مسئول مهار درد در دستها و پاها هستند.
دو ناحیه ماده خاکستری اطراف قنات (PAG) و هسته مجاور شکمی-میانی بصلالنخاع (RVM) نقش اصلی را دارند. سیستم طبیعی مهار درد مغز بسیار دقیق است و درد را به صورت موضعی و هوشمند کاهش میدهد.
مسیرهای جدید درمان درد بدون نیاز به داروهای مخدر
درک این نقشه میتواند به توسعه درمانهای غیرتهاجمی و بدون عوارض جانبی کمک کند. این مطالعه فرضیههای قدیمی درباره اثر پلاسبو را به چالش میکشد.
یافتهها نشان میدهند که مغز به جای سیستم افیونی (اوپیوئیدی)، از سیستم کانابینوئیدی خود برای تسکین موضعی استفاده میکند. داروهای مخدر کل بدن را تحت تاثیر قرار میدهند. اما مدار کانابینوئیدی شناساییشده به صورت کاملاً هدفمند در ساقه مغز عمل میکند.
شناسایی دقیق محل تسکین درد به طراحی داروهای موثرتر کمک خواهد کرد. این دستاورد بزرگ راه را برای درمانهای جدید درد مزمن بدون وابستگی به داروی مخدر هموار میسازد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Breakthrough brain discovery reveals a natural way to relieve pain
-
نویسندگان: Lewis S. Crawford, Fernando A. Tinoco Mendoza, Rebecca V. Robertson, Kevin A. Keay, Luke A. Henderson et al.
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / University of Sydney / Science
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1126/science.adu8846
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/11/251104013027.htm
