کشف بیش از ۲۰۰ پروتئین پنهان مؤثر در بروز آلزایمر و زوال عقل

پژوهشگران دانشگاه جانز هاپکینز بیش از ۲۰۰ نوع پروتئین تغییر شکل‌یافته در مغز کشف کرده‌اند. این پروتئین‌ها می‌توانند عامل جدیدی برای افت شناختی ناشی از افزایش سن باشند. برای سال‌ها تصور می‌شد آسیب‌های مغزی آلزایمر فقط ناشی از توده‌های بتاآمیلوئید و تاو هستند. اما یافته‌های جدید نشان می‌دهند این پلاک‌ها به تنهایی عمل نمی‌کنند.

توده‌های آمیلوئیدی حاصل تجمع پروتئین‌های بدشکل هستند. با این حال پژوهشگران متوجه شدند صدها پروتئین دیگر نیز بدون ایجاد توده، تغییر شکل می‌دهند. این پروتئین‌های ناملموس و پنهان می‌توانند عملکرد مغز را مختل کنند. کشف این مولکول‌ها افق‌های جدیدی برای درمان بیماری زوال عقل ایجاد می‌کند.

جزئیات پژوهش دانشگاه جانز هاپکینز

تیم تحقیقاتی به سرپرستی استیفن فرید، آزمایش‌هایی روی ۱۷ موش صحرایی دو ساله انجام دادند. تمام موش‌ها شرایط رشد یکسانی داشتند. با این حال، هفت موش در تست‌های حافظه دچار افت عملکرد و اختلال شناختی شدند. در مقابل، ده موش دیگر عملکردی کاملاً جوان و سالم ارائه دادند.

پژوهشگران بیش از ۲۵۰۰ نوع پروتئین را در ناحیه هیپوکامپ مغز بررسی کردند. هیپوکامپ بخش مسئول یادگیری فضایی و حافظه در مغز است. دانشمندان برای اولین بار ساختار سه‌بعدی و شکل‌گیری صحیح یا نادرست پروتئین‌ها را سنجیدند.

نتایج نشان داد بیش از ۲۰۰ پروتئین در موش‌های دچار اختلال شناختی، بدشکل شده بودند. جالب اینکه همین پروتئین‌ها در موش‌های سالم شکل طبیعی خود را حفظ کرده بودند.

فرار پروتئین‌های مخرب از سیستم نظارتی سلول

پروتئین‌های بدشکل توانایی انجام وظایف طبیعی سلول را ندارند. سیستم ایمنی و نظارتی سلول‌ها معمولاً این پروتئین‌های معیوب را شناسایی و نابود می‌کند. پیش از این تصور می‌شد پروتئین‌ها تنها در صورت چسبیدن به یکدیگر و تشکیل پلاک خطرساز می‌شوند.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد پروتئین‌های بدشکل منفرد نیز خطرات بالایی دارند. این پروتئین‌های مخفی راهی برای فرار از سیستم نظارتی سلول پیدا می‌کنند. استیفن فرید اشاره می‌کند که نحوه عبور این پروتئین‌ها از سیستم ایمنی سلول هنوز یک راز است.

چشم‌انداز روش‌های درمانی جدید برای آلزایمر

شناسایی این ۲۰۰ پروتئین پنهان مسیرهای تازه‌ای برای تولید دارو باز می‌کند. هدف قرار دادن این مولکول‌ها می‌تواند مانع از زوال حافظه در سالمندان شود. این کشف بزرگ می‌تواند به میلیون‌ها فرد بالای ۶۵ سال در سراسر جهان کمک کند.

پیشگیری از بدشکل شدن این پروتئین‌ها کیفیت زندگی سالمندان را حفظ می‌کند. همچنین استقلال فردی مبتلایان به آلزایمر را در سنین بالا ارتقا می‌دهد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Scientists just found 200+ hidden proteins that may drive Alzheimer’s

• نویسندگان: Stephen Fried و تیم تحقیقاتی دانشگاه جانز هاپکینز (Johns Hopkins University)

• مرجع و مجله: ScienceDaily / Johns Hopkins University

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ثبت شده بر اساس گزارش رسمی دانشگاه جانز هاپکینز (July ۱۲, ۲۰۲۵)

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: ScienceDaily Release