ستایش ایدی زاده
افسردگی اساسی یک اختلال روانشناختی دورهای است که کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد. تشخیص و پیشبینی بروز این بیماری همواره یکی از چالشهای اصلی در روانپزشکی و علوم اعصاب به شمار میرفت. اما مطالعه جدید دانشمندان دانشکده پزشکی ویل کورنل (Weill Cornell Medicine) با استفاده از روش نوآورانه «اسکن عمیق مغزی» نشان میدهد که تفاوتهای ساختاری در شبکههای عصبی مغز، افراد را از دوران کودکی آماده ابتلا به افسردگی میسازند.
شبکه برجستگی مغز (Salience Network) چیست و چه نقشی دارد؟
شبکه برجستگی گروهی از مناطق مغزی در قشر پیشانی و استریاتوم است. این شبکه وظیفه پردازش پاداشها و تشخیص مهمترین محرکهای محیطی را بر عهده دارد. پژوهشگران در این بررسی از تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی (fMRI) بهصورت مکرر روی افراد استفاده کردند.
نتایج این بررسی نکات علمی مهمی را روشن ساخت:
-
وسعت و حجم شبکه برجستگی مغز در اکثر مبتلایان به افسردگی تقریباً دو برابر افراد سالم است.
-
بزرگی این شبکه عصبی حتی پیش از بروز اولین علائم بیماری و در دوران کودکی فرد وجود دارد.
-
ویژگیهای ساختاری این شبکه به عنوان یک عامل خطر ژنتیکی و زیستی برای ابتلا به افسردگی در سنین بالاتر عمل میکنند.
چرا شناخت شبکه برجستگی در درمان افسردگی اهمیت دارد؟
یکی از علائم اصلی افسردگی «آنخدونیا» یا همان عدم توانایی در احساس لذت از فعالیتهای روزمره است. از آنجا که شبکه برجستگی مسئولیت پردازش پاداش و لذت را بر عهده دارد، اختلال در عملکرد و وسعت این شبکه کاملاً با علائم بالینی افسردگی همخوانی دارد.
پزشکان تاکید میکنند که اندازه این شبکه عصبی با نوسانات خلقی روزمره تغییر نمیکند، بلکه یک ویژگی ساختاری و پایدار است. شناسایی این الگو به متخصصان کمک میکند تا افراد در معرض خطر را سالها پیش از بروز بیماری غربالگری کنند و روشهای درمانی هدفمندتری مانند تحریک مغزی را توسعه دهند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Brain Scanning Approach Shows Wiring of Depression
-
نویسندگان: Dr. Conor Liston (استاد روانپزشکی و علوم اعصاب) و Dr. Charles Lynch (استادیار علوم اعصاب در Weill Cornell Medicine)
-
مرجع و مجله: مجله نیچر (Nature) / بازنشر در اتاق خبر دانشکده پزشکی ویل کورنل (Weill Cornell Medicine News)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1038/s41586-024-07807-8
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://news.weill.cornell.edu/news/2024/09/brain-scanning-approach-shows-wiring-of-depression
