پژوهشگران مؤسسه گلدستون و UCSF یک کشف علمی مهم انجام دادند. آنها دریافتند که منشأ ژنتیکی آلزایمر و سکته مغزی ممکن است از نورونها آغاز نشود. دانشمندان این کشف تحولآفرین را در بررسیهای اخیر خود به دست آوردند.
منشأ ژنتیکی آلزایمر در سلولهای نگهبان مغز
پژوهشگران دریافتند که بخش اعظم خطرات ژنتیکی در سلولهای عروق خونی و سلولهای ایمنی عمل میکنند. این سلولها در سد خونی-مغزی قرار دارند. این بخشها نقش «نگهبانان مغز» را ایفا میکنند. آنها مرز بین جریان خون بدن و بافت حساس مغز را کنترل میکنند. همچنین این سلولها از ورود مواد آسیبرسان به مغز جلوگیری مینمایند.
دانشمندان از فناوری نوآورانه MultiVINE-seq استفاده کردند. آنها نقشهبرداری دقیقی از بیان ژنها در سلولهای عروقی و ایمنی مغز ۳۰ نمونه انسانی انجام دادند. پژوهشگران این دادهها را با مطالعات بزرگمقیاس ژنتیکی ترکیب کردند. دانشمندان دریافتند که بسیاری از تغییرات ژنتیکی خطرآفرین در این سلولهای مرزی فعال هستند. این تغییرات برخلاف تصور قبلی در نورونهای اصلی رخ نمیدهند.
نقش هدفمند ژن PTK2B و سلولهای ایمنی
یکی از کشفیات برجسته این پژوهش، نقش هدفمند ژن PTK2B در سلولهای T است. این یافته شواهد ژنتیکی مستقیمی را در انسان ارائه میدهد. پژوهشگران نشان دادند که سیستم ایمنی نقش پررنگی در فرایند بیماری آلزایمر دارد.
پروتئین PTK2B یک هدف دارویی شناختهشده است. داروهای مهارکننده این پروتئین در حال حاضر در مراحل آزمایش بالینی برای درمان سرطان هستند. این موضوع راه را برای بررسی تغییر کاربری این داروها باز میکند. دانشمندان میتوانند از این داروها برای پیشگیری و درمان آلزایمر استفاده کنند.
نگاهی نو به روانشناسی زیستی و علوم اعصاب
این کشف تغییر نگاه مهمی در حوزه علوم اعصاب و روانشناسی زیستی ایجاد میکند. مرزهای نگهبان مغز به دلیل موقعیت خاص خود آسیبپذیر هستند. آنها نسبت به خطرات محیطی و سبک زندگی واکنش سریع نشان میدهند.
حفظ سلامت عروق و مدیریت التهاب بدن اهمیت زیادی دارد. همچنین مداخلههای دارویی هدفمند در مرزهای مغزی بسیار موثر است. این روشها راهکار نوینی برای محافظت از سلامت شناختی و روانی فرد ارائه میدهند. دانشمندان امید دارند با این روشها از بیماریهای تحلیلبرنده مغز جلوگیری کنند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Human brain vascular multi-omics elucidates disease risk associations
-
نویسندگان: Madigan Reid, Shreya Menon, Ryan Corces, Katie Pollard et al.
-
مرجع و مجله: Neuron
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.neuron.۲۰۲۵.۰۷.۰۰۱ (منتشر شده در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۵)
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/08/250803233111.htm
