نقش افشای داوطلبانه تجربیات شخصی در افزایش محبوبیت افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی

مواجهه با شرایط اجتماعی برای افراد دارای اضطراب اجتماعی همواره چالش‌برانگیز است. این افراد اغلب نگران قضاوت‌های منفی دیگران هستند. همین نگرانی باعث می‌شود تا از بیان جزئیات زندگی خود خودداری کنند. پژوهش‌های علمی جدید نشان می‌دهند افشای تجربیات شخصی راهکاری مؤثر برای ایجاد صمیمیت است. این رفتار میزان محبوبیت و تمایل دیگران را برای تعامل افزایش می‌دهد.

این مطالعه جدید در مجله علمی روان‌شناسی (The Journal of Psychology) منتشر شده است. نتایج نشان می‌دهد به اشتراک‌گذاری داستان‌های شخصی، فارغ از میزان اضطراب گوینده، حس مثبتی در شنونده ایجاد می‌کند. همچنین ویژگی‌های شخصیتی ارزیابی‌کنندگان نقش مهمی در این فرایند دارد.

اضطراب اجتماعی و چرخه معیوب رفتارهای ایمنی

اضطراب اجتماعی شامل ترس شدید از ارزیابی منفی در موقعیت‌های جمعی است. افراد مبتلا نگرانند که نتوانند انتظارات را برآورده کنند. آن‌ها معمولاً رفتارهای ایمنی پیش می‌گیرند. رفتارهایی مانند اجتناب از تماس چشمی یا سکوت در جمع، رفتارهای دفاعی محسوب می‌شوند.

این اقدامات اگرچه حس امنیت کوتاه‌مدت ایجاد می‌کنند، اما چرخه‌ای معیوب می‌سازند. اطرافیان این دوری‌گزینی را به عنوان سردی یا بی‌علاقگی تعبیر می‌کنند. پاسخ سرد اطرافیان نیز باورهای منفی فرد مضطرب را تقویت می‌کند. در نتیجه، اجتناب ادامه می‌یابد و مانع شکل‌گیری روابط مثبت می‌شود.

یک رفتار مهم که افراد مضطرب محدود می‌کنند، «افشای خود» (Self-Disclosure) است. افشای خود یعنی بیان افکار، احساسات و خاطرات با دیگران. در روابط عادی، افراد به‌تدریج از گفت‌وگوهای سطحی به سمت صحبت‌های عمیق‌تر می‌روند. این کار حس اعتماد و صمیمیت ایجاد می‌کند. عدم انجام آن، مانع شکل‌گیری پیوندهای عمیق می‌شود.

بررسی روش پژوهش و یافته‌های آن

پژوهشگران دانشگاه بخارست نحوه تأثیر میزان افشای خود را بررسی کردند. آن‌ها تأثیر این عامل را بر نحوه درک افراد مضطرب سنجیدند. همچنین تمرکز تحقیق بر روی خصوصیات اخلاقی ارزیابی‌کنندگان بود.

در این پژوهش ۱۳۶ ارزیابی‌کننده آنلاین و ۴ گوینده دانشجو شرکت کردند. دو گوینده مبتلا به اضطراب اجتماعی تشخیص داده شده بودند و دو نفر دیگر اضطراب نداشتند. ارزیابی‌کنندگان گویندگان را در چهار مرحله سنجیدند:

• مرحله اول: مشاهده عکس پرسنلی ساده گوینده.

• مرحله دوم: مشاهده ویدئوی کوتاه شامل اطلاعات عمومی (نام، سن و سرگرمی‌ها).

• مرحله سوم: مشاهده ویدئوی بیان خاطره‌ای خوشایند از دوران مدرسه.

• مرحله چهارم: مشاهده ویدئوی بیان تجربه تلخ یا ناراحت‌کننده از مدرسه.

نتایج نشان داد اشتراک‌گذاری داستان‌های شخصی محبوبیت گویندگان را به‌شدت افزایش داد. ارزیابی‌کنندگان پس از شنیدن خاطرات مثبت، حس بهتری نسبت به عکس اول پیدا کردند. این افزایش محبوبیت هم برای گویندگان مضطرب و هم غیرمضطرب رخ داد.

همچنین بیان تجربیات تلخ، تمایل ارزیابی‌کنندگان را برای تعاملات آتی افزایش داد. افشای بخش‌های آسیب‌پذیرتر شخصیت، گویندگان را صمیمی‌تر نشان داد. این رفتار ساده تردیدهای اولیه شنوندگان را برطرف ساخت.

ویژگی‌های ارزیابی‌کنندگان و تأثیر آن بر محبوبیت

در بخش دوم پژوهش، ویژگی‌های شخصیتی ۱۳۶ ارزیابی‌کننده ارزیابی شد. شاخص‌هایی مثل برون‌گرایی، توافق‌پذیری و میزان اضطراب اجتماعی آن‌ها سنجیده شد. همچنین «نیاز به تعلق» (Need for Affiliation) در آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

برخلاف تصور، برون‌گرایی یا توافق‌پذیری ارزیابی‌کنندگان امتیازی را تغییر نداد. در عوض، میزان اضطراب اجتماعی خود ارزیابی‌کنندگان مؤثر بود. ارزیابی‌کنندگانی که اضطراب بیشتری داشتند، امتیازهای بالاتری به گویندگان دادند. افراد مضطرب شنوندگانی صبورتر و مهربان‌تر بودند.

الگوی مشابهی برای افراد با نیاز به تعلق بالا دیده‌شد. افرادی که اشتیاق زیادی برای پیوند اجتماعی دارند، نمره‌های سخاوتمندانه‌تری دادند. این افراد نسبت به نشانه احساس تعلق حساس‌تر هستند. آن‌ها دیگران را با نگاهی مثبت‌تر می‌بینند.

این یافته نگرش نسبت به طرد اجتماعی را تغییر می‌دهد. اگر فردی مضطرب احساس کند محبوب نیست، این موضوع لزوماً به رفتار او مربوط نیست. گاهی این احساس ناشی از عدم نیاز شنونده به برقراری ارتباط است.

محدودیت‌های پژوهش و مسیرهای تحقیقاتی آینده

این پژوهش محدودیت‌هایی نیز دارد. اثر هاله‌ای (Halo Effect) می‌تواند بر نتایج تأثیر بگذارد. جذابیت ظاهری گویندگان بر ارزیابی اولیه تأثیرگذار است.

استفاده از پرسش‌نامه‌های خودگزارشی محدودیت دیگری است. پاسخ‌ها به میزان خودآگاهی شرکت‌کنندگان بستگی دارد. همچنین طولانی بودن زمان پاسخ‌گویی ممکن است خستگی ایجاد کرده باشد.

تماشای ویدئوهای ضبط‌شده با تعاملات واقعی تفاوت دارد. در ویدئو بازخورد آنی و زبان بدن زنده وجود ندارد. در مکالمه واقعی، فرد مضطرب ممکن است به مکث‌ها یا واکنش‌های چهره پاسخ متفاوتی بدهد.

تحقیقات آینده می‌توانند تعاملات حضوری را بررسی کنند. مشاهده رفتار افراد مضطرب در زمان واقعی تصویر دقیق‌تری ارائه می‌دهد. با این حال، اشتراک‌گذاری تجربیات شخصی راهکاری مطمئن برای ایجاد ارتباط است.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Is Likeability in the Eye of the Beholder? A Quasi-Experimental Study on Personality, Social Anxiety and the Need for Affiliation in Assessing the Likability of Socially Anxious Adults

• نویسندگان: Gabriela Lavinia Niță, Violeta Ștefania Rotărescu

• مرجع و مجله: The Journal of Psychology

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1080/00223980.2024.2398710

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.psypost.org/how-sharing-personal-stories-can-increase-likability-for-socially-anxious-people/