گاهی معاملهگر با وجود مشاهده نشانههای متعدد درباره اشتباه بودن پیشبینی خود، همچنان بر تصمیم قبلی پافشاری میکند. او بهجای بازنگری در تحلیل، اطلاعات تازه را نادیده میگیرد یا فقط شواهدی را میپذیرد که نظر اولیهاش را تأیید میکنند. روانشناسی شناختی این رفتار را با مفهومی به نام سوگیری تأییدی توضیح میدهد.
به گزارش روان۲۴، سوگیری تأییدی یکی از خطاهای شناختی مؤثر بر تصمیمگیری مالی است. این سوگیری باعث میشود افراد اطلاعات هماهنگ با باورهای قبلی خود را بیشتر جستوجو کنند و به شواهد مخالف توجه کمتری نشان دهند. چنین الگویی میتواند کیفیت تحلیل بازار را کاهش دهد و معاملهگر را در تصمیمهای اشتباه نگه دارد.
وقتی ذهن فقط دنبال تأیید میگردد
معاملهگری را تصور کنید که انتظار افزایش قیمت یک دارایی را دارد. او ممکن است اخبار مثبت و تحلیلهای صعودی را با دقت دنبال کند، اما نشانههای منفی بازار را کماهمیت بداند.
در این شرایط، فرد بهجای ارزیابی بیطرفانه اطلاعات، تلاش میکند پیشبینی اولیه خود را درست جلوه دهد. تکرار این رفتار میتواند فاصله میان واقعیت بازار و برداشت شخصی معاملهگر را بیشتر کند.
چگونه از دام سوگیری تأییدی خارج شویم؟
یکی از راهکارهای مقابله با این خطا، بررسی آگاهانه شواهد مخالف است. معاملهگر باید پیش از ورود به معامله، شرایطی را مشخص کند که در صورت وقوع آنها تحلیل اولیه خود را کنار میگذارد.
ثبت دلایل ورود و خروج، بررسی معاملات ناموفق و مقایسه پیشبینیها با نتایج واقعی نیز به شناسایی خطاهای شناختی کمک میکند.
همچنین بهتر است معاملهگر از خود بپرسد: اگر هیچ موقعیتی در بازار نداشتم، آیا باز هم همین تحلیل را منطقی میدانستم؟
در نهایت، معاملهگر حرفهای کسی نیست که همیشه درست پیشبینی کند؛ بلکه کسی است که در برابر اطلاعات تازه انعطاف نشان میدهد و هنگام مشاهده شواهد مخالف، توانایی اصلاح تصمیم خود را دارد.
