ستایش ایدی زاده
پژوهش‌های جدید عصب‌شناسی راز تازه‌ای را فاش کرده‌اند. الگوهای توجهی که باعث حواس‌پرتی افراد مبتلا به ADHD می‌شوند، موتور محرک خلاقیت نیز هستند.
دکتر رضوی خلیل از دانشگاه Constructor با همکاری پژوهشگران فرانسوی این مطالعه را انجام داده است. نتایج این پژوهش در مجله علمی iScience منتشر شد. این مقاله هم‌پوشانی‌های عصبی مهمی را میان تمرکز و تفکر خلاق نشان می‌دهد.
این کشف راه را برای درمان‌های جدید باز می‌کند. هنر و موسیقی می‌توانند بدون دارو به بهبود کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD کمک کنند.
مفهوم «نورافکن عریض‌تر» توجه و ارتباط آن با خلاقیت
پژوهشگران برای توضیح کارکرد مغز مبتلایان به ADHD از استعاره نورافکن استفاده می‌کنند:
-
توجه استاندارد: در افراد عادی، نورافکن توجه روی یک نقطه خاص متمرکز می‌شود. مغز افراد عادی سایر اطلاعات محیطی را فیلتر می‌کند.
-
توجه غیرتمرکزی: مغز افراد مبتلا به ADHD نورافکن عریض‌تری دارد. این مغز اطلاعات بیشتری را از محیط اطراف دریافت می‌کند.
دامنه توجه گسترده‌تر باعث تضعیف تمرکز روی یک هدف می‌شود. این الگوی ذهن را سرگردان می‌سازد و حواس‌پرتی می‌آورد.
اما همین ویژگی به مغز اجازه می‌دهد ارتباطات غیرمنتظره‌ای بسازد. این ارتباطات میان ایده‌های مختلف، هسته اصلی تفکر خلاق و نوآوری است.
فعالیت‌های خلاقانه به عنوان درمان غیردارویی ADHD
بر اساس یافته‌های این مطالعه، هنر می‌تواند روند درمان ADHD را دگرگون کند. فعالیت‌هایی مانند نقاشی، موسیقی، رقص و نویسندگی تمرکز را بالا می‌برند.
-
هدایت توجه غیرتمرکزی: هنر انرژی ذهنی را هدایت می‌کند. این کار ذهن را از بی‌نظمی به سمت تولید و کاوش می‌برد.
-
تقویت شبکه‌های عصبی تمرکز: خلق اثر هنری فرد را در حالت غرقگی قرار می‌دهد. این حالت شبکه‌های عصبی مرتبط با کنترل توجه را تقویت می‌کند.
-
کاهش تکانشگری و بیش‌فعالی: این رویکرد با سبک طبیعی مغز همراه می‌شود. هنر کنترل رفتارهای تکانشگرانه را آسان‌تر می‌سازد.
حدود ۸ درصد از کودکان جهان با اختلال بیش‌فعالی درگیر هستند. هنر درمانی می‌تواند نقش مکمل پررنگی در کنار سایر درمان‌ها ایفا کند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Attention Unleashed: creative therapy for thoughtful transformation
-
نویسندگان: Radwa Khalil and research team
-
مرجع و مجله: iScience (2026) / Constructor University
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1016/j.isci.2026.110500
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.cell.com/iscience/home
