سیده مبینا محسنی تکیه
تحقیقات نشان می‌دهد که مهربانی به دیگران، از جمله فعالیت‌های داوطلبانه، می‌تواند به کاهش درد مزمن کمک کند. زمانی که در مأموریتی با سازمان پزشکان بدون مرز در سریلانکا شرکت کردم و در یک اردوگاه پناهندگان ۳۰,۰۰۰ نفری در دوران جنگ داخلی فعالیت داشتم، متوجه شدم که کمردرد ناشی از اسکولیوزم تقریباً حس نمی‌شود. در حین مراقبت از صدها بیمار، تمام تمرکزم بر مهربانی و خدمت به تیم و بیماران بود. این تجربه برایم بسیار رضایت‌بخش بود و ارتباط عمیقی با افراد برقرار کردم. یک مطالعه بزرگ آینده‌نگر بر روی حدود ۴۸,۰۰۰ نفر در بریتانیا نشان داد که افرادی که داوطلب شده بودند طی ۱۰ سال پیگیری درد کمتری را گزارش کردند. همچنین فعالیت‌های مشارکتی اجتماعی مانند داوطلبی، کمک مالی، راهنمایی، پاکسازی محیط زیست و کمک به نیازمندان توانسته‌اند اثرات منفی روانی درد مزمن را کاهش دهند.
مهربانی نسبت به خود؛ خودرحمی هوشیارانه و کاهش درد
مهربانی به خود یا همان خودرحمی هوشیارانه نیز نقشی مهم در کاهش درد مزمن دارد. مطالعات نشان داده‌اند که این نوع مهربانی در کاهش درد و اضطراب مرتبط با آن مؤثر بوده و در پیگیری‌های ۳ و ۶ ماهه از درمان شناختی-رفتاری نیز مؤثرتر عمل کرده است.
آموزش خودرحمی باعث تغییر در بخش‌هایی از مغز که مسئول پردازش درد هستند مانند بخش تمپورو-پاریتال راست، قشر پیش‌پیشانی راست و قشر سینگولیت می‌شود. همچنین صحبت‌های مهربانانه با خود، فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش می‌دهد که نتیجه آن کاهش ضربان قلب و تنش عضلانی است. پژوهشی تازه نشان داده افرادی که درد مزمن متوسط تا شدید دارند، توانایی کمتری در شل کردن عضلات نسبت به افراد با درد کم یا بدون درد دارند.
تمرین خودرحمی هوشیارانه برای کاهش درد مزمن
برای تمرین خودرحمی هوشیارانه، ابتدا روی تنفس خود تمرکز کنید و چند دقیقه نفس عمیق بکشید. سپس به هر بخش بدن خود توجه کنید و از خود بپرسید که هر قسمت به چه چیزی نیاز دارد. با دقت به چشمان، دهان، گوش‌ها، بینی، مغز، گردن، پشت، قفسه سینه، شکم، بازوها، دست‌ها، پاها و کف پاها توجه کنید و از آنها “صدایی” بگیرید تا مطمئن شوید راحت و مورد توجه هستند. نواحی دردناک را پیدا کنید و به نیازهایشان مثل تغییر موقعیت، گرما، سرما، استراحت، حرکت یا ماساژ پاسخ دهید. این تمرین را روزانه، هنگام بیدار شدن یا قبل از خواب، انجام دهید.
برای کاهش درد مزمن، مهربانی به دیگران و خود را تمرین کنید. به خانواده، دوستان و نیازمندان مهربان باشید، در مراکز مختلف داوطلب شوید و به جوانان راهنمایی کنید. فراموش نکنید که مهربانی به خود، بدن و ذهن‌تان مهم‌ترین کلید برای داشتن زندگی‌ای با درد کمتر است؛ چرا که بدن شما بهترین دوست همیشگی شماست.
