پژوهشگران دانشگاه راپگرز در مطالعاتی بنیادین موفق به ترسیم نقشه کامل دو مسیر عصبی مجزا در مغز شدهاند که در یک طنابکشی مداوم، احساس گرسنگی و سیری را کنترل میکنند. این کشف بینظیر نشان میدهد که چگونه هورمونهای بدن و سیگنالهای مغزی با یکدیگر تعامل دارند و میتواند نسل جدیدی از داروهای لاغری را بدون عوارض جانبیِ داروها فعلی نظیر اوزمپیک (Ozempic) روانه بازار کند.
مکانیسم عصبی احساس سیری و متوقف کردن غذا
در مطالعه اول، دانشمندان دستهای باریک از سلولهای عصبی را شناسایی کردند که از هیپوتالاموس به سمت ساقه مغز امتداد دارند. این سلولها دارای گیرندههای فراوان GLP-۱ هستند؛ همان گیرندههایی که داروهای مدرن کاهش وزن از آنها تقلید میکنند. تحریک این مسیر عصبی باعث میشود حتی فرد گرسنه دست از غذا خوردن بکشد. این گیرندهها همانند یک «پیچ تنظیم صدا» عمل میکنند که تنها هنگام افت انرژی بدن فعال میشوند.
چرا داروی کاهش وزن عوارض جانبی ایجاد میکند؟
استفاده مداوم از داروهای کاهش وزن فعالکننده GLP-۱، سیگنال سیری را بهصورت ۲۴ ساعته در بالاترین حد نگه میدارد. این امر ریتم طبیعی مغز را برهم زده و موجب عوارض شایعی چون تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست و تحلیل عضلانی میشود.
مدار عصبی تحریک گرسنگی و هوس غذایی
در مطالعه مکمل، دانشمندان مدار عصبی دیگری را کشف کردند که نقش «پدال گاز» را برای اشتها ایفا میکند. تحریک این مدار، فرد را بلافاصله به سمت مصرف مواد غذایی شیرین و پرکالری سوق میدهد. هورمون گرلین (هورمون گرسنگی) فعالیت این مسیر را افزایش داده و هورمون لپتین (سیگنال سیری) آن را متوقف میسازد.
بازسازی انعطافپذیری مغز برای درمان هوشمند چاقی
این اولین باری است که دانشمندان مکانیسم مکانیکی و همزمان «کشوقوس» اشتها را در مغز مشاهده میکنند. در زمان روزهداری یا گرسنگی، حساسیت مدار گرسنگی افزایش و عملکرد مدار سیری کاهش مییابد و پس از صرف غذا این رابطه معکوس میشود.
افقهای جدید در تولید داروهای لاغری بدون عارضه
دستکاریهای مداوم دارویی که تنها بر سرکوب اشتها تمرکز دارند، به مرور زمان اثربخشی خود را از دست میدهند. هدف نسل آینده داروهای کاهش وزن، حفظ انعطافپذیری طبیعی مغز و تنظیم دقیق این کلید مخفی است تا بدون ایجاد احساس حالت تهوع یا تحلیل عضلات، تعادل انرژی در بدن برقرار شود.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: State-dependent central synaptic regulation by GLP-1 is essential for energy homeostasis
-
نویسندگان: Le Wang, Rohan H. Savani, Yi Lu, Matteo Bernabucci, Jorge Luis-Islas, Erin Park, Ishnoor Singh, Wei Xu, Abdelfattah El Ouaamari, Michael B. Wheeler, Harvey J. Grill, Mark A. Rossi, Zhiping P. Pang
-
مرجع و مجله: Nature Metabolism (Rutgers University / ScienceDaily)
-
شماره ثبت مقاله (DOI): 10.1038/s42255-025-01305-x
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/06/250614034230.htm
