پژوهشگران برای سالها سلولهای ستارهایشکل مغز یعنی آستروسیتها را تنها سلولهای پشتیبان میدانستند. آنها تصور میکردند آستروسیتها صرفاً وظیفه نگهداری و تغذیه نورونها را بر عهده دارند. اما تحقیقات جدید دانشمندان دانشگاه آریزونا و مؤسسه ملی بهداشت آمریکا این دیدگاه را تغییر داده است. آستروسیتها نقش بسیار فعالی در شکلگیری، یادآوری و حتی تضعیف خاطرات ترس ایجاد میکنند. این سلولها همگام با نورونها فعالیتهای مغزی را کنترل و هدایت میکنند.
دانشمندان در این مطالعه بر روی ناحیه آمیگدال تمرکز کردند. آمیگدال مرکز اصلی پردازش ترس در مغز انسان و پستانداران است. آزمایشها نشان دادند که آستروسیتها سیگنالهای ترس را در مغز کدگذاری و حفظ میکنند. آنها به مغز کمک میکنند تا زمان خطر را یاد بگیرد. همچنین این سلولها به مغز یاد میدهند که چه زمانی یک خطر برطرف شده است. تغییر در فعالیت آستروسیتها بهطور مستقیم شدت خاطرات ترس را کم یا زیاد میکند.
تغییر در رفتار نورونها با تنظیم سیگنالهای آستروسیتها
پژوهشگران با استفاده از حسگرهای نوری فعالیت آستروسیتها را در زمان واقعی ثبت کردند. فعالیت این سلولها هنگام یادگیری و یادآوری ترس افزایش یافت. در مقابل، هنگام فراموشی و تضعیف ترس، فعالیت آنها کاهش پیدا کرد. تقویت سیگنالهای آستروسیتها پاسخ ترس را شدیدتر کرد. همچنین تضعیف این سیگنالها میزان ترس و واکنشهای دفاعی را کاهش داد.
اختلال در عملکرد آستروسیتها بر رفتار الگویی نورونها نیز اثر مستقیم گذاشت. وقتی ارتباط آستروسیتها قطع شد، نورونها نتوانستند اطلاعات مربوط به ترس را بهدرستی به سایر نقاط مغز منتقل کنند. اثر آستروسیتها علاوه بر آمیگدال، به قشر پیشپیشانی مغز نیز میرسد. این بخش از مغز تصمیمگیری و انتخاب واکنش مناسب را کنترل میکند. آستروسیتها به مغز کمک میکنند تا واکنش دفاعی مناسبی را در شرایط تهدیدکننده انتخاب کند.
افقهای تازه در درمان اختلالات اضطرابی و فوبیا
شناخت نقش آستروسیتها مسیرهای جدیدی را برای درمان اختلالات روانی میگشاید. بیماریهایی مانند اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اضطراب فراگیر و انواع فوبیا ارتباط مستقیمی با خاطرات ترس دارند. هدف قرار دادن آستروسیتها در کنار نورونها میتواند اثربخشی داروها را افزایش دهد. این روش میتواند واکنشهای ترس بیدلیل را در بیماران مبتلا به اضطراب مهار کند.
پژوهشگران قصد دارند نقش آستروسیتها را در سایر بخشهای شبکه ترس بررسی کنند. آمیگدال با بخشهایی مانند قشر پیشپیشانی و ماده خاکستری دور قنات مغزی همکاری میکند. بررسی کامل این شبکه علت بروز پاسخهای ترس نادرست را در بیماران اضطرابی مشخص میسازد. این دستاورد علمی گامی بزرگ برای تولید داروهای هدفمندتر در حوزه روانپزشکی به شمار میرود.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: These overlooked brain cells may control fear and PTSD
-
نویسندگان: Olena Bukalo, Ruairi O’Sullivan, Lindsay R. Halladay, Andrew Holmes و همکاران
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / Nature (University of Arizona & NIH)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1038/s41586-025-10068-0
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260403224508.htm
