ستایش ایدی زاده
احساس بزرگسالان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) درباره اختلال خود، ارتباط مستقیمی با نوع علائم آنها دارد. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که نگرش افراد به این اختلال تفاوت‌های زیادی دارد.
مطالعه‌ای جدید در مجله Journal of Attention Disorders منتشر شده است. بر اساس این پژوهش، نگرش مثبت به شرایط موجود به نوع علائم فرد بستگی دارد. افراد دارای علائم بیش‌فعالی و تکانشگری بالاتر، دیدگاه مثبت‌تری به شرایط خود دارند. در مقابل، کسانی که بیشتر با نقص توجه درگیر هستند، اختلال خود را یک مزیت نمی‌دانند.
تحول در نگاه روانشناسی به اختلال ADHD
اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی یک وضعیت عصب‌شناختی است. چنین اختلالی از دوران کودکی آغاز می‌شود و اغلب تا بزرگسالی ادامه می‌یابد. تشخیص بیماری یادشده بر دو دسته اصلی از علائم استوار است.
بخش اول شامل نقص توجه است که با دشواری در تمرکز و بی‌نظمی همراه می‌شود. بخش دوم نیز به بیش‌فعالی و تکانشگری اختصاص دارد که با تحرک زیاد و رفتارهای ناگهانی شناخته می‌شود. برای سال‌های متمادی، پژوهش‌های پزشکی بیشتر بر جنبه‌های منفی و پیامدهای مخرب این علائم تمرکز داشتند.
ظهور جنبش تنوع عصب‌شناختی (Neurodiversity) نگاه دانشمندان را تغییر داده است. یافته‌های کیفی نشان می‌دهند که افراد مبتلا به اختلال مذکور، نقاط قوت واقعی در خود پیدا می‌کنند. برای نمونه، انرژی بالا و تفکر غیرسنتی از نقاط قوت این افراد محسوب می‌شود.
طراحی مقیاس جدید برای سنجش نگرش‌های مثبت
تیمی از پژوهشگران دانشگاه تل‌آویو مقیاس جدیدی طراحی کردند. ابزار یادشده نگرش‌های مثبت نسبت به اختلال ADHD را به صورت عددی اندازه‌گیری می‌کند. هدف اصلی دانشمندان بررسی رابطه میان نوع علائم و نگرش افراد بود.
محققان این ابزار را روی سه گروه از بزرگسالان مبتلا بررسی کردند. نمونه اول شامل ۸۴ جوان مبتلا بود. دسته دوم ۱۲۵ بزرگسال را در بر می‌گرفت که مصاحبه‌های بالینی داشتند.
بخش سوم نیز شامل ۱۲۶ بزرگسال انگلیسی‌زبان از ۲۴ کشور مختلف بود. تمامی شرکت‌کنندگان پرسشنامه جدید و چک‌لیست علائم شش ماه گذشته خود را تکمیل کردند.
نقش علائم بیش‌فعالی در ایجاد نگرش مثبت
تحلیل داده‌ها نشان داد که نوع علائم، نقش مهمی در نگرش افراد دارد. فراوانی بیشتر علائم بیش‌فعالی و تکانشگری، پیش‌بینی‌کننده نگرش مثبت‌تر به این اختلال بود. همچنین انرژی بالای این افراد ممکن است حس کنجکاوی و اشتیاق را در آنها تقویت کند.
در سوی دیگر، علائم نقص توجه الگوی متفاوتی را نشان دادند. علائم شدیدتر نقص توجه با نگرش‌های مثبت کمتری همراه بود. رفتارهایی مثل فراموش‌کاری و حواس‌پرت‌پذیری در جامعه کمتر پذیرفته می‌شوند و بازتعریف مثبت آنها دشوارتر است.
محدودیت‌های پژوهش و مسیر آینده
نتایج این پژوهش بر پایه گزارش‌های خودسنجی به دست آمده است. از این رو، ابزار مذکور احساسات ذهنی افراد را ثبت می‌کند و آزمون عینی توانایی‌ها نیست. داشتن احساس مثبت درباره خلاقیت، لزوماً به معنای عملکرد بهتر در آزمون‌های رفتاری نیست.
یکی دیگر از محدودیت‌های موجود، عدم سنجش پدیده «بیش‌تمرکزی» (Hyperfocus) در این ابزار است. در پژوهش‌های آینده می‌توان نظر دوستان و خانواده را نیز بررسی کرد. علاوه بر این، بررسی نگرش‌های یادشده در کودکان و نوجوانان می‌تواند ابعاد تازه‌ای را روشن سازد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: ADHD Individuals’ Positivity About Their Condition Varies by Their Levels of Hyperactivity/Impulsivity Versus Inattention Symptoms
-
نویسندگان: Gili Katabi, Merav Huss, Steve Lukito, Tycho J. Dekkers, Edmund Sonuga-Barke, Nitzan Shahar
-
مرجع و مجله: Journal of Attention Disorders (بازنشر و تحلیل در پایگاه PsyPost توسط Eric W. Dolan)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ۱۰.۱۱۷۷/۱۰۸۷۰۵۴۷۲۴۱۲۷۰۰۰۰ (گزارش‌شده در PsyPost)
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.psypost.org/how-adults-feel-about-their-adhd-depends-heavily-on-their-specific-symptoms/
