سیده مبینا محسنی تکیه
بحران همهگیری کووید-۱۹ بیش از آنکه فقط یک فاجعه بهداشتی باشد، یک شوک روانی عظیم بود که تأثیری همگانی و عمیق بر زندگی همه ما گذاشت. در کنار این پاندمی، ما در آمریکا شاهد تنشهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بیسابقهای بودیم که باری سنگین از استرس و اضطراب را بر روان ما تحمیل کردند. حتی اگر این وقایع مستقیماً برای ما رخ نداده باشند، سیستم عصبیمان آنها را به شکلی ناخودآگاه جذب و ذخیره کرده است.
آسیب روانی پیچیده به معنای مواجهه مداوم با شرایطی است که غیرقابل پیشبینی، مزمن و فرارناپذیر هستند؛ وضعیتی که در آن سیستم عصبی هرگز فرصتی برای استراحت و بازسازی ندارد و همچنان در حالت هشدار دائمی باقی میماند. این شرایط نه تنها کودکان در محیطهای پر از خشونت و آشفتگی را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه در مقیاس وسیعتر، تجربهای است که ما در پنج سال اخیر با آن مواجه بودهایم. نشانههای این آسیب جمعی در بسیاری از ما به شکل مشکلات تمرکز، احساس بیحسی عاطفی، تحریکپذیری، اختلالات خواب، کاهش اعتماد به نفس و بیتمایلی نسبت به آینده و شادی بروز میکند. این علائم نشان از ضعف نیستند، بلکه نمایانگر تلاش سیستم عصبی برای محافظت و بقا در شرایط دشوار هستند.
راههای بازگرداندن آرامش به سیستم عصبی
راه بهبودی وجود دارد؛ بهبود آغاز میشود وقتی که ما سیستم عصبیمان را از حالت بقا به حالت آرامش برگردانیم. تمریناتی مانند تنفس عمیق و یکنواخت، یوگا، پیادهروی در طبیعت و فعالیتهای آرامبخش تکراری میتوانند به بدن ما کمک کنند که حس امنیت را بازیابد و رفتهرفته از حالت هشدار دائمی خارج شود. بازپسگیری حس کنترل در زندگی روزمره با انجام کارهای کوچک و قابل مدیریت مانند یک روتین ساده، مرتب کردن بخشی از خانه یا انجام یک وظیفه کوچک، به بازسازی اعتماد به نفس درونی کمک میکند و حس «توانایی تأثیرگذاری» را در ما زنده میسازد.
ارتباط انسانی و حمایت جمعی نقش مهمی در تنظیم احساسات ما دارد. تماسهای گرم و مداوم با افرادی که احساس آرامش و امنیت میدهند، صرف وعدههای غذایی مشترک و مشارکت در فعالیتهای داوطلبانه یا گروههای کوچک، میتواند سطح استرس را کاهش داده و ما را به هم نزدیکتر کند. ذهنآگاهی به معنای نشستن با خود، پذیرش احساسات و حالات درونی بدون قضاوت و با مهربانی، ابزاری قدرتمند برای مواجهه با دشواریهای زندگی است. این تمرین به ما کمک میکند در لحظه حال بمانیم، خود را دوست بداریم و از آنجا برای رشد و بهبود قدم برداریم.
پذیرش جمعی و همراهی؛ کلید بازگشت به سلامت روان
پنج سال گذشته پیچیده و پرچالش بوده است، اما ما میتوانیم با شناخت، پذیرش و همراهی با دیگران مسیر بهبودی را بپیماییم و سلامت روان خود و جامعه را بازسازی کنیم. این تجربه جمعی را نباید تنها تحمل کنیم؛ همراهی و حمایت، رمز موفقیت است.
