ستایش ایدی زاده
اختلال افسردگی اساسی بیش از ۲۸۰ میلیون نفر را در جهان درگیر کرده است. این بیماری یکی از عوامل اصلی ناتوانی روانی محسوب میشود. دانشمندان پیش از این سلولهای میکروگلیا را عامل اصلی التهاب مغز میدانستند. اما پژوهشهای جدید نقش مهم سلولهای ستارهای یعنی آستروسیتها را آشکار کردهاند. این سلولها برخلاف تصور پیشین، فقط تغذیهکننده نورونها نیستند. آنها نقش مستقیمی در ایجاد التهاب عصبی و بروز افسردگی ایفا میکنند.
تغییر رفتار آستروسیتها از حالت محافظ به حالت التهابی، آسیبهای عمیقی ایجاد میکند. این تغییر رفتار، عملکرد سیناپسها و سلامت روان فرد را به شدت مختل میکند.
آستروسیتها و اهمیت آنها در ارتباطات سیناپسی و سلامت روان
آستروسیتها در شرایط عادی سلامت مغز را حفظ میکنند. این سلولها فاکتورهای رشد عصبی مانند BDNF و FGF-۲ را ترشح میکنند. این فاکتورها رشد نورونها و تشکیل سیناپسهای جدید را تقویت میکنند. همچنین آستروسیتها با تنظیم محیط شیمیایی مغز، ارتباط بین سلولهای عصبی را آسان میسازند.
با این حال، بروز اختلال در عملکرد آستروسیتها شکل آنها را تغییر میدهد. این تغییر شکل پیوند سیناپسی بین نورونها را ضعیف میکند. در نتیجه، این آسیب ارتباطی علائم افسردگی، افت حافظه و کاهش عملکرد را به همراه دارد.
همگامسازی التهابی: تعامل مخرب آستروسیتها و میکروگلیا در ایجاد افسردگی
پژوهشگران با بررسی ۲۲۶ مقاله علمی، مکانیزم نوینی را کشف کردهاند. در این مکانیزم، آستروسیتها و میکروگلیا یک چرخه التهابی پایدار در مغز میسازند:
-
آغاز التهاب توسط میکروگلیا: سلولهای فعالشده میکروگلیا سایتاکایینهای التهابی ترشح میکنند.
-
پاسخ آستروسیتها: این سیگنالها کلسیم درونسلولی آستروسیتها را افزایش میدهند. سپس آستروسیتها ماده آدنوزین تریفسفات را آزاد میکنند.
-
چرخه معیوب التهاب عصبی: ماده آزادشده دوباره سلولهای میکروگلیا را تحریک میکند. این تحریک ترشح عوامل التهابی را افراطی میکند و التهاب عصبی و افسردگی را شدت میبخشد.
علاوه بر این، دانشمندان فرآیندی به نام «لاکتیلاسیون هیستون» را در آستروسیتها شناسایی کردهاند. این فرآیند بیان ژنها را تغییر میدهد و التهاب ناشی از آستروسیتها را بیشتر میکند.
چشمانداز نوین در درمان افسردگی اساسی
دکتر سینگال، پژوهشگر ارشد مطالعه، بر اهمیت درک عملکرد آستروسیتها تاکید میکند. این شناخت راهکارهای درمانی تازهای را برای مقابله با افسردگی فراهم میسازد. با توجه به هزینههای سنگین افسردگی در جهان، هدف قرار دادن آستروسیتها میتواند به تولید داروهای هدفمندتر در روانپزشکی کمک کند.
شناسنامه و اطلاعات منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Trait and molecular mechanisms underlying astrocytic dysfunction in neuroinflammation and major depressive disorder
-
نویسندگان: Dr. Singhal et al.
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / پژوهش مبتنی بر دستورالعملهای مرور سیستماتیک PRISMA
-
تاریخ انتشار خبر: ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: ScienceDaily – How brain cells meant to help may be making depression worse
