عنوان فارسی: بررسی ارتباط میان ویژگیهای پنجگانه شخصیت و ریسکپذیری روزمره و آزمایشی در نوجوانی و بزرگسالی
عنوان انگلیسی: Associations between the Big Five personality traits and everyday and experimental risk taking: A literature review in adolescence and adulthood
نویسندگان: Céline Moncel ،Anaïs Osmont ،Bruno Dauvier
سال انتشار: ۲۰۲۵ (آوریل)
موضوع: روانشناسی شخصیت — بررسی رابطهی مدل پنجعاملی شخصیت (Big Five) با رفتارهای ریسکپذیری در زندگی واقعی و موقعیتهای آزمایشی در دورهی نوجوانی و بزرگسالی
لینک مقاله: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0191886924004422
چکیده مقاله
این مقاله یک مرور نظاممند علمی است که به بررسی مطالعات منتشرشده دربارهی تأثیر ویژگیهای پنجگانه شخصیت (Big Five) بر رفتارهای ریسکپذیری روزمره و رفتارهای ریسک آزمایشی میپردازد، هم در دوره نوجوانی و هم در دوران بزرگسالی.
یافتههای این مرور نشان میدهند که:
– برونگرایی (Extraversion) بهطور پیوسته و مثبت با مشارکت در رفتارهای ریسکپذیر مرتبط است.
– سایر ویژگیهای شخصیت (همچون مسئولیتپذیری، سازگاری، گشودگی به تجربه، و ثبات هیجانی) بسته بهنوع موقعیت و زمینهی ریسکپذیری، تأثیر متفاوتی نشان میدهند.
– مرور ادبیات علمی موجود، همگراییها و تفاوتهای نتایج را تحلیل کرده و به پیامدهای نظری و عملی این یافتهها اشاره میکند.
– همچنین پیشنهادهایی برای روشهای مداخلهای ارائه شده است تا رفتارهای ریسکپذیری مثبت تقویت شوند و رفتارهای ریسکپذیری منفی کاهش یابند.
– این مقاله همچنین به کمبود مطالعات طولی و تنوع پایین نمونهها در زمینهی پژوهشهای ریسکپذیری اشاره دارد که درک کاملِ تأثیر شخصیت بر ریسکپذیری را محدود میسازد.
توضیحات
مطالعهی رابطه بین ویژگیهای شخصیت و رفتارهای ریسکپذیری یکی از مباحث کلیدی در روانشناسی شخصیت و روانشناسی رفتاری است. مدل پنجعاملی (Big Five) یکی از معتبرترین چارچوبهای توضیح تفاوتهای فردی است، و فهم اینکه چگونه این ساختار شخصیتی بر تصمیمگیری در موقعیتهای ریسکی اثر میگذارد میتواند برای رواندرمانی، مشاوره، آموزش و طراحی مداخلات اجتماعی بسیار مفید باشد.
مطالعات این حوزه به متخصصان کمک میکند تا بهتر بفهمند:
– چرا برخی افراد تمایل بیشتر به انجام رفتارهای ریسکی دارند؛
– چه نوع شخصیتهایی در مواجهه با موقعیتهای پرخطر رفتارهای متفاوتی از خود نشان میدهند؛
– چگونه میتوان با استفاده از خصوصیات شخصیت، برنامههای مداخلهای موثرتر طراحی کرد تا افراد را از رفتارهای پرخطر دور و به رفتارهای سالمتر نزدیکتر کرد.
اگر تاکنون برایتان سوال بوده که چرا بعضی افراد ریسکپذیری بیشتری دارند یا اینکه شخصیت چگونه رفتارهای ما را در موقعیتهای خطرناک شکل میدهد، این مقاله دیدی جامع و علمی دربارهی ارتباط بین پنج ویژگی بنیادی شخصیت و گرایش به ریسک ارائه میکند — از جمله اینکه برونگرایی یکی از مهمترین پیشبینیکنندههای رفتارهای ریسکی است، در حالی که سایر ابعاد شخصیت اثرات پیچیدهتری دارند.
