دانشمندان موفق شدهاند دو نوع سلول مغزی خاص را شناسایی کنند. این سلولها در افراد مبتلا به افسردگی رفتاری متفاوت نشان میدهند. این کشف علمی تصویر شفافتری از رویدادهای درون مغز ارائه میدهد.
افسردگی یک بیماری پیچیده است. این اختلال بیش از ۲۶۴ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد. همچنین یکی از علل اصلی ناتوانی در جوامع بشری محسوب میشود.
شناسایی سلولهای مغزی موثر در افسردگی با ابزارهای ژنتیکی
پژوهشگران دانشگاه مکگیل و موسسه داگلاس در این مطالعه شرکت داشتهاند. آنها با تحلیل بافتهای مغزی اهداشده، فعالیت ژنها را بررسی کردند. نتیجه این بررسیها شناسایی دو دسته سلول اصلی در مغز بود.
دسته اول، نورونهای برانگیزاننده هستند. این نورونها نقش مهمی در تنظیم خلقوخو و پاسخ به استرس ایفا میکنند. دسته دوم، زیرگروهی از سلولهای میکروگلیا هستند. میکروگلیاها سلولهای ایمنی مغز محسوب میشوند و به کنترل التهاب کمک میکنند.
دکتر گوستاوو تورکی، استاد دانشگاه مکگیل و سرپرست این پژوهش میگوید: «این نخستین باری است که سلولهای دقیق درگیر در افسردگی شناسایی میشوند. ما فعالیت ژنها و مکانیسمهای تنظیمی DNA را نقشهبرداری کردهایم. این کار محل دقیق اختلالات زیستی را به ما نشان میدهد.»
اثبات ریشه زیستشناختی در اختلال افسردگی
پژوهشگران در این بررسی از تکنیکهای پیشرفته ژنومیک تکسلولی استفاده کردند. آنها RNA و DNA هزاران سلول مغزی مجزا را تحلیل نمودند. این مطالعه شامل نمونههای مغزی ۵۹ فرد مبتلا به افسردگی و ۴۱ فرد سالم بود.
نتایج نشان داد که فعالیت ژنها در این دو نوع سلول تغییر کرده است. این تغییرات باعث اختلال در سیستمهای کلیدی مغز میشوند. دانشمندان بر این باورند که این دستاورد، نگرشهای قدیمی درباره این اختلال را تغییر میدهد.
دکتر تورکی میافزاید: «این تحقیقات بر یافتههای سالیان اخیر علوم اعصاب صحه میگذارد. افسردگی صرفاً یک حالت عاطفی نیست. این بیماری منعکسکننده تغییرات واقعی و قابل اندازهگیری در ساختار زیستی مغز است.»
شناسایی سلولهای مغزی موثر در افسردگی، راه را برای درمانهای هدفمند باز میکند. پژوهشگران اکنون قصد دارند تاثیر این تغییرات سلولی را بر عملکرد کلی مغز بررسی کنند. آنها امیدوارند داروهای آینده بتوانند مستقیماً این سلولهای خاص را درمان کنند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: For the first time, scientists pinpoint the brain cells behind depression
-
نویسندگان: Anjali Chawla, Doruk Cakmakci, Laura M. Fiori, Gustavo Turecki et al.
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / McGill University / Nature Genetics
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1038/s41588-025-02249-4
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260423022010.htm
