دانشمندان دریافتند بخشهایی از مغز انسان بسیار کندتر از حد تصور پیر میشوند. این پدیده بهویژه در مناطق مربوط به پردازش حس لمس دیده میشود. اسکنهای مغزی با دقت بسیار بالا نشان میدهند قشر مغز رفتارهای متفاوتی در برابر پیری دارد. برخی لایهها با گذشت زمان نازک میشوند. اما لایههای دیگر ثابت میمانند یا حتی ضخیمتر میشوند. این امر نشاندهنده انعطافپذیری شگفتانگیز مغز تا سنین بالا است.
پایداری لایههای مغزی در برابر فرآیند پیری
قشر مغز انسان ساختاری لایهای دارد و ضخامت آن چند میلیمتر است. با افزایش سن معمولاً حجم کلی قشر مغز کاهش مییابد. محققان با اسکنهای قدرتمند هفت تسلا لایههای نازک قشر حس لمس را بررسی کردند. آنها دریافتند لایههای سطحی و میانی در برابر پیری بسیار مقاوم هستند.
این لایهها وظیفه دریافت و پردازش ورودیهای حس لمس را بر عهده دارند. استفاده مداوم از این لایهها باعث حفظ عملکرد و ضخامت آنها میشود. رفتارهایی که بهطور مرتب تمرین میشوند، توانایی خود را در سالمندی حفظ میکنند.
مکانیسمهای جبرانی مغز برای حفظ تواناییهای حرکتی
تنها لایههای عمیقتر قشر مغز دچار کاهش ضخامت ناشی از سن میشوند. این لایههای عمیق مسئول تعدیل و تنظیم تمرکز بر محرکهای حس لمس هستند. اما دانشمندان یک مکانیسم جبرانی جالب در همین لایهها پیدا کردند.
با وجود نازک شدن لایههای عمیق، میزان میلین در آنها افزایش مییابد. این افزایش میلین باعث تقویت پیامهای عصبی و جبران تحلیل سلولی میشود. این یافتهها ثابت میکنند مغز هر آنچه را بهکار گرفته شود حفظ میکند. تحریک مناسب مغز میتواند روند پیری را تا حد زیادی کنترل کند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی عنوان اصلی مقاله: Layer-specific changes in sensory cortex across the lifespan in mice and humans نویسندگان: Peng Liu, Juliane Doehler, Julia U. Henschke, Alicia Northall, Angela Knaf-Serian, Laura C. Loaiza-Carvajal, Eike Budinger, Dietrich S. Schwarzkopf, Oliver Speck, Janelle M. P. Pakan, Esther Kuehn مرجع و مجله: Nature Neuroscience شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ۱۰.۱۰۳۸/s41593-۰۲۵-۰۲۰۱۳-۱ لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/08/250811104229.htm
