پژوهشگران دانشگاه بیرمنگام و کمبریج یک نقشه کامل از تحولات ساختاری مغز ارائه دادهاند. اسکنهای مغزی نشان میدهند سیمکشی عصبی ما طی پنج مرحله اصلی تغییر میکند. این مراحل با چهار نقطه چرخش کلیدی از هم جدا میشوند. تغییرات مذکور الگوی تواناییها و رفتارهای انسان را در طول زندگی شکل میدهند.
مرحله کودکی و اولین نقطه چرخش
مرحله اول از زمان تولد تا حدود نه سالگی طول میکشد. در این دوران ماده خاکستری و سفید مغز به سرعت رشد میکنند. ضخامت قشر مغز در این مرحله به بالاترین حد خود میرسد. در نه سالگی اولین چرخش بزرگ رخ میدهد. این زمان با جهش شناختی و افزایش خطر برخی اختلالات روانی همراه است.
تداوم نوجوانی تا ۳۲ سالگی
مرحله دوم یا نوجوانی بسیار طولانیتر از تصورات قبلی است. این دوران تا حدود ۳۲ سالگی ادامه پیدا میکند. در این دوره اتصالات عصبی بسیار منسجمتر و کارآمدتر میشوند. سازماندهی شبکه ارتباطی مغز در این سالها به مرور به پختگی کامل میرسد.
دوران بزرگسالی و آغاز پیری مغز
در اوایل سی سالگی، سیمکشی مغز وارد الگوی بزرگسالی میشود. این طولانیترین مرحله است و بیش از سه دهه تداوم دارد. چرخش بعدی در حدود ۶۶ سالگی رخ میدهد. این نقطه آغاز مرحله پیری زودرس مغز و تغییر در کارایی شبکهها است.
مرحله نهایی پیری و کاهش اتصالات سراسری
آخرین نقطه چرخش در حدود ۸۳ سالگی ثبت شده است. در این مرحله اتصالات سراسری مغز کاهش مییابد. مغز بیشتر به مناطق خاص و محلی متکی میشود. درک این مراحل به پیشگیری از بیماریهای زوال عقل و بهداشت روان کمک میکند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Scientists reveal five big moments when your brain dramatically changes
-
نویسندگان: Alexa M. Mellor, Richard A.I. Bethlehem, and colleagues
-
مرجع و مجله: University of Cambridge / ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ScienceDaily Report ID: 251201084942
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251201084942.htm
