پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید (UC Riverside) نظریه جدیدی را درباره آگاهی ارائه دادهاند. آنها معتقدند آگاهی منحصر به مغز انسان یا موجودات زنده کره زمین نیست. اریک شویتزگبل (Eric Schwitzgebel)، استاد فلسفه، و جرمی پوبر (Jeremy Pober) این پژوهش را انجام دادهاند. آنها تأکید میکنند که آگاهی میتواند در قالبها و بسترهای فیزیکی بسیار متفاوتی شکل بگیرد.
اصل انعطافپذیری بستر فیزیکی و امکان شکلگیری آگاهی
مفهوم اصلی این نظریه «انعطافپذیری بستر» (Substrate Flexibility) است. بسیاری از ویژگیها در مواد مختلف وجود دارند. برای مثال، یک لیوان میتواند جنس شیشهای، فلزی یا پلاستیکی داشته باشد. پژوهشگران معتقدند آگاهی نیز همین ویژگی را دارد. آگاهی به یک ماده بیولوژیکی خاص وابسته نیست.
حتی در کره زمین نیز موجودات زنده ساختارهای عصبی متفاوتی دارند. اختاپوسها، زنبورها و سگها اطلاعات را به روشهای گوناگونی پردازش میکنند. این تنوع نشان میدهد که تکامل محدود به یک الگوی یکسان نیست. در سایر بخشهای جهان نیز این تنوع میتواند بسیار گستردهتر باشد.
اصل کوپرنیکی آگاهی و رد زمینمحوری
پژوهشگران از «اصل کوپرنیکی» در اخترشناسی الهام گرفتهاند. تاریخ علم نشان میدهد که زمین مرکز جهان نیست. انسان نباید زمین را مرکز و مبنای آگاهی در جهان بداند. منحصر دانستن آگاهی به زیستشناسی شبیه زمین نوعی «زمینمحوری» (Terrocentrism) است.
اخترشناسان تخمین میزنند که میلیاردها کهکشان در کیهان وجود دارد. اگر حیات هوشمند دیگری در کیهان شکل بگیرد، احتمالاً ترکیبهای شیمیایی متفاوتی خواهد داشت. بنابراین، آگاهی میتواند در سیستمهای هوش مصنوعی یا موجودات غیربیولوژیکی پیچیده نیز پدیدار شود. هرگاه تکامل به سطح مناسبی از پیچیدگی برسد، پدیده آگاهی شکل میگیرد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: The universe may be hiding conscious minds stranger than we can imagine
-
نویسندگان: Eric Schwitzgebel, Jeremy Pober, John Sanford
-
مرجع و مجله: University of California – Riverside / ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ثبت شده در خبرنامه علمی دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/06/260623083146.htm
