احساس ترس در ساختمان‌های قدیمی: تاثیر فراموج‌های صوتی بر خلق‌وخو و هورمون استرس

آیا تا به حال در یک ساختمان قدیمی یا زیرزمین احساس ناخوشایند، بی‌قراری یا ترس داشته‌اید؟ بسیاری از افراد این حس عجیب را به مسائل ماوراءالطبیعه نسبت می‌دهند. اما تحقیقات جدید دانشمندان علت علمی این پدیده را فاش می‌کند. بر اساس پژوهش محققان دانشگاه مک‌اوان (MacEwan University) و دانشگاه آلبرتا (University of Alberta)، امواج صوتی با فرکانس بسیار پایین یا فراموج صوتی (Infrasound) می‌توانند هورمون استرس و بی‌قراری را در بدن انسان افزایش دهند.

امواج ناپیدا و اثرات زیستی آن‌ها بر انسان

فراموج صوتی به امواجی با فرکانس زیر ۲۰ هرتز می‌گویند. گوش انسان توانایی شنیدن این امواج را ندارد. سیستم‌های تهویه کهنه، لوله‌کشی‌های قدیمی و ترافیک شهری این امواج را تولید می‌کنند.

پژوهشگران در این مطالعه در معرض قرار گرفتن کوتاه با این امواج را بررسی کردند. آزمایش‌ها نشان داد که بدن انسان این امواج را احساس می‌کند. این امواج بدون آگاهی هوشیارانه فرد تغییرات روانی و جسمانی ایجاد می‌کنند.

اصلی‌ترین نتایج این پژوهش عبارتند از:

• افزایش هورمون کورتیزول: سطح هورمون استرس (کورتیزول) در بزاق افراد در معرض امواج به میزان چشمگیری افزایش یافت.

• افزایش تحریک‌پذیری و بی‌قراری: افراد حاضر در آزمایش احساس ناراحتی و بی‌حوصلگی بیشتری را گزارش دادند.

• تغییر در درک احساسی: شرکت‌کنندگان پس از مواجهه با فراموج صوتی، موسیقی‌ها را غمگین‌تر از حالت عادی ارزیابی کردند.

ارتباط میان فراموج صوتی و توهمات ماوراءالطبیعه

پروفسور رادنی اشمالتز (Rodney Schmaltz)، سرپرست اصلی این پژوهش، توضیح می‌دهد که فرد هنگام ورود به یک مکان قدیمی دچار بی‌قراری می‌شود. فرد هیچ صدا یا تصویر مشکوکی را دریافت نمی‌کند. اگر به او بگویند خانه جن‌زده است، او این بی‌قراری را به ارواح نسبت می‌دهد. در حالی که سیستم‌های تهویه و لوله‌های کهنه فراموج صوتی تولید کرده‌اند.

این امواج بدن را در حالت آماده‌باش و هشدار قرار می‌دهند. تداوم این وضعیت باعث بروز حس ترس، تهدید و ناامنی در فرد می‌شود.

کاربردهای علمی و اهمیت سلامت روان

کیپ اسکترتی (Kale Scatterty)، نویسنده اول مقاله، تاکید می‌کند که ترشح مداوم کورتیزول برای سلامت روانی و جسمانی مضر است. مواجهه طولانی‌مدت با امواج صوتی فرکانس پایین در محل کار یا زندگی می‌تواند باعث افول خلق‌وخو و استرس مزمن شود.

دانشمندان قصد دارند معیارهای جدیدی را برای ساخت‌وساز و استانداردهای صوتی تدوین کنند. شناخت این امواج به درمان بی‌علت استرس و اضطراب‌های محیطی کمک شایانی خواهد کرد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Infrasound exposure is linked to aversive responding, negative appraisal, and elevated salivary cortisol in humans

• نویسندگان: Kale Scatterty, Trevor Hamilton, Rodney Schmaltz et al.

• مرجع و مجله: Frontiers in Behavioral Neuroscience / ScienceDaily

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): Frontiers in Behavioral Neuroscience (2026)

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/05/260502233901.htm