📅 سه‌شنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۷:۵۲📂 روانشناسی🆔 کد خبر: 11226✍️ خبرنگار: مدیر سایت مدیر سایت🖨 چاپ

چرا آگاهی در موجودات زنده به وجود آمد؟ کشف سه مرحله تکامل ذهن

تصویر مفهومی از مراحل تکامل آگاهی در موجودات زنده و کارکرد مغز

چرا انسان‌ها و حیوانات احساس درد، لذت و آگاهی دارند؟ پژوهشگران دانشگاه روهر بوخوم در یک مطالعه جدید در مجله علمی معتبر، تکامل آگاهی را بررسی کرده‌اند. آلبرت نوین و کارلوس مونته‌مایور نشان می‌دهند که آگاهی طی سه مرحله اصلی تکامل یافته است. این مراحل به موجودات زنده در بقا، یادگیری و زندگی اجتماعی کمک می‌کنند.

مرحله اول: برانگیختگی پایه و سیستم هشدار

در ابتدای مسیر تکامل، برانگیختگی پایه به وجود آمد. این شکل از آگاهی بدن را هنگام خطر در حالت هشدار قرار می‌دهد. احساس درد در این مرحله نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند. درد به موجود زنده کمک می‌کند تا از آسیب‌های مرگبار دوری کند. احساس لذت نیز حیوان را به سمت منابع غذایی و بقا هدایت می‌کند.

مرحله دوم: هوشیاری عمومی و تمرکز بر محیط

در مرحله بعدی تکامل، هوشیاری عمومی شکل گرفت. این توانایی به موجود زنده اجازه می‌دهد بر یک محرک خاص تمرکز کند. هوشیاری عمومی محرک‌های بی اهمیت اطراف را فیلتر می‌کند.

برای مثال، اگر فردی دود ببیند، تمام توجه او روی دود متمرکز می‌شود. این نوع آگاهی توانایی یادگیری ارتباط‌های پیچیده در طبیعت را به وجود می‌آورد.

مرحله سوم: خودآگاهی و زندگی اجتماعی

پیشرفته‌ترین شکل آگاهی، خودآگاهی یا آگاهی بازتابی است. انسان‌ها و برخی حیوانات از این توانایی بهره می‌برند. خودآگاهی به فرد اجازه می‌دهد درباره گذشته فکر کند و برای آینده برنامه‌ریزی کند.

این توانایی تصویر ذهنی از خود می‌سازد. همچنین خودآگاهی به هماهنگی بیشتر افراد در گروه‌های اجتماعی کمک می‌کند. آزمایش تشخیص خود در آینه این نوع آگاهی را نشان می‌دهد.

وجود آگاهی و درک ذهنی در پرندگان

پژوهش‌های آنور گونتورکون و گیانمارکو مالدارلی نشان می‌دهد پرندگان نیز آگاهی دارند. کبوترها و کلاغ‌ها تجربه ذهنی مستقلی از محیط ثبت می‌کنند. سلول‌های مغزی کلاغ‌ها بر اساس ادراک درونی آن‌ها واکنش نشان می‌دهند، نه فقط محرک بیرونی.

مغز پرندگان قشر مخ مشابه انسان ندارد. اما ساختارهای عصبی دیگری در مغز آن‌ها وظیفه پردازش آگاهی را انجام می‌دهند. این موضوع ثابت می‌کند که آگاهی برای شکل‌گیری، حتماً به مغزی شبیه مغز انسان نیاز ندارد.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

  • عنوان اصلی مقاله: Why consciousness exists at all

  • نویسندگان: Albert Newen, Carlos Montemayor, Onur Güntürkün, Gianmarco Maldarelli (Ruhr-University Bochum)

  • مرجع و مجله: ScienceDaily / Ruhr-University Bochum

  • شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: ۱۰.۱۰۱۶/j.concog.۲۰۲۵.۱۲۱۵۰۸ (ارتباط با نسخه ScienceDaily دسامبر ۲۰۲۵)

  • لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251215084209.htm

مدیر سایت
خبرنگار

اشتراگ گذاری

▼
X
Facebook
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Email
Pinterest

مطالب مرتبط

▼

شصت سال آموزش و پژوهش در دانشکده روان‌شناسی دانشگاه تهران

دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران از مراکز باسابقه آموزش و پژوهش در حوزه روان‌شناسی و علوم تربیتی ایران است که فعالیت خود را از سال ۱۳۴۴ آغاز کرد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۱۹

پرسشنامه تنظیم هیجان ERQ-۳۰

پرسشنامه ERQ-30 ابزاری برای بررسی راهبردهای تنظیم هیجان است که نسخه فارسی آن در پژوهشی با مشارکت بزرگسالان ایرانی اعتبارسنجی شده است.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۳:۰۶

تقویت آرامش ذهنی نوجوانان با ورزش

پژوهشی تازه نشان می‌دهد فعالیت بدنی منظم می‌تواند با کاهش نشانه‌های اضطراب و افسردگی در نوجوانان ارتباط داشته باشد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۵۴

آموزش حمایت روانی امدادگران

کارگاه مشترک هلال‌احمر ایران و صلیب سرخ با هدف تقویت مهارت‌های حمایت روانی از نیروهای امدادی برگزار شد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۳۶

کتاب | وقتی نیچه گریست، سفری به اعماق رنج انسان

رمان وقتی نیچه گریست اثر اروین یالوم، با پیوند فلسفه و روان‌درمانی، به بررسی تنهایی، ترس از مرگ، عشق و معنای زندگی می‌پردازد.
  ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ۰۲:۰۷

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیشنهاد سردبیر/آموزش روانشناسی

▼
  • برگزیده‌ها
  • پربازدیدها
  • آخرین اخبار
کلینیک روانشناسی افروغ
پیمایش به بالا