ژن‌های مشترک سگ‌ها و انسان‌ها؛ کشف منشأ ژنتیکی اضطراب و هوش

دانشمندان دانشگاه کمبریج در یک پژوهش ساختارپویا کشف کردند که انسان‌ها و سگ‌های نژاد گلدن ریتریور ژن‌های مشترکی دارند. این ژن‌ها حالات عاطفی، میزان اضطراب، هوش و رفتارهای فردی را در هر دو گونه تنظیم می‌کنند. نتایج این مطالعه پیشرو در ژورنال معتبر Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) به چاپ رسیده است.

کشف ریشه‌های ژنتیکی رفتار در سگ‌ها

پژوهشگران در این تحقیق داده‌های رفتاری و ژنتیکی ۱۳۰۰ سگ گلدن ریتریور را تحلیل کردند. صاحب این سگ‌ها پرسش‌نامه‌های مفصلی را درباره ۷۳ رفتار مختلف حیوان خود پر کرده بودند. محققان این رفتارها را به ۱۴ دسته اصلی تقسیم کردند. این دسته‌ها شامل میزان تعلیم‌پذیری، سطح فعالیت، ترس از افراد ناشناس و پرخاشگری بودند.

دانشمندان با تحلیل دی‌ان‌ای (DNA) سگ‌ها، نشانگرهای ژنتیکی خاصی را شناسایی کردند. این نشانگرها به‌طور مستقیم با رفتارهای فردی سگ ارتباط داشتند. تیم تحقیقاتی سپس این ژن‌ها را با داده‌های ژنتیکی انسان مقایسه کرد. نتایج نهایی تمام محققان را شگفت‌زده کرد.

۱۲ ژن مشترک میان انسان و سگ

محققان ۱۲ ژن مرتبط با رفتار سگ‌ها را پیدا کردند که در انسان نیز با صفات عاطفی مرتبط هستند. دکتر النور رافن، سرپرست این پژوهش، تأکید می‌کند که انسان‌ها و سگ‌ها ریشه‌های ژنتیکی مشترکی برای رفتارهای خود دارند.

یکی از مهم‌ترین ژن‌های کشف‌شده PTPN1 نام دارد. این ژن در سگ‌های گلدن ریتریور با پرخاشگری نسبت به سایر سگ‌ها ارتباط دارد. دانشمندان قبلاً همین ژن را در انسان با میزان هوش و بروز افسردگی مرتبط دانسته بودند.

همچنین ژن ROMO1 با میزان تعلیم‌پذیری سگ‌ها ارتباط مستقیمی نشان داد. همین ژن در انسان‌ها میزان حساسیت عاطفی و سطح هوش را تنظیم می‌کند.

ترس‌های غیراجتماعی و حساسیت‌های ژنتیکی

برخی سگ‌ها از وسایل خانگی مانند جاروبرقی یا صدای زنگ در به‌شدت می‌ترسند. پژوهشگران ژن خاصی را برای این نوع ترس پیدا کردند. این ژن در انسان با تحریک‌پذیری، حساسیت روانی و مراجعه به پزشک برای اضطراب مرتبط است.

شناخت این ساختار ژنتیکی به صاحبان سگ‌ها کمک می‌کند رفتار حیوان خود را بهتر درک کنند. وقتی سگ شما هنگام شنیدن صدای زنگ پشت مبل پنهان می‌شود، این رفتار یک خطای تربیتی نیست. مغز حیوان به دلایل ژنتیکی جهان را پر از استرس و تهدید می‌بیند.

کاربردهای علمی در روان‌شناسی و دامپزشکی

این ژن‌ها به تنهایی یک رفتار خاص را ایجاد نمی‌کنند. آن‌ها بر سیستم‌های کلی‌ترِ تنظیم خلق‌وخو تأثیر می‌گذارند. کشف این ریشه‌های مشترک ژنتیکی راه را برای روش‌های درمانی جدید باز می‌کند. دامپزشکان و روان‌پزشکان می‌توانند از این یافته‌ها برای کاهش استرس، درمان اضطراب و مدیریت رفتاری در سگ‌ها و انسان‌ها استفاده کنند.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Golden Retriever genes linked to anxiety, aggression, and intelligence in humans

• نویسندگان: Eleanor Raffan and colleagues (University of Cambridge)

• مرجع و مجله: Proceedings of the National Academy of Sciences – PNAS (منتشر شده در ScienceDaily)

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: ۱۰.۱۰۷۳/pnas.۲۰۲۶۰۳۰۶۲۲۴۲۲۹ (ارتباط با نسخه ScienceDaily مارس ۲۰۲۶)

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/03/260306224229.htm