ستایش ایدی زاده
تشخیص بیماری سرطان، تجربیات عاطفی و جسمی دشواری را به همراه دارد که فراتر از فرآیند درمان‌های پزشکی است. طبق آمارهای رسمی، از هر چهار بیمار مبتلا به سرطان، یک نفر دچار افسردگی می‌شود. سلامت روان ضعیف در بیماران مبتلا به سرطان، نه تنها بر روند بهبود تأثیر منفی می‌گذارد، بلکه می‌تواند منجر به وقفه در درمان، افزایش خطر بازگشت بیماری و کاهش میزان بقا شود. علاوه بر این، درد ناخوشایند ناشی از بیماری و درمان، شدیداً تحت تأثیر عوامل شناختی و هیجانی قرار دارد.
برای مقابله با این چالش‌ها، متخصصان علوم پزشکی و روانشناسی اغلب فعالیت‌های غیربالینی را برای حمایت از رفاه بیماران پیشنهاد می‌کنند؛ روشی که در ادبیات علمی تحت عنوان نسخه‌نویسی اجتماعی (Social Prescribing) شناخته می‌شود. باغبانی سنتی در فضای باز همواره به عنوان فعالیتی شناخته شده است که اضطراب را کاهش می‌دهد، استرس را کم می‌کند و حس شادابی ایجاد می‌نماید. اما باغبانی در فضای باز نیازمند داشتن حیاط، توان جسمی مناسب و شرایط آب‌و‌هوایی مساعد است؛ معیارهایی که بسیاری از بیماران، به‌ویژه ساکنان مناطق متراکم شهری یا افرادی که تحت درمان‌های خسته‌کننده شیمی‌درمانی هستند، از آن محرومند.
ورود هیدروپونیک آپارتمانی به حوزه روانشناسی سلامت
به منظور حل این چالش، پژوهشگران دانشگاه تگزاس A&M با همکاری بیمارستان متودیست هیوستون، مطالعه‌ای نوآورانه را برای ارزیابی اثرات باغبانی خانگی به روش هیدروپونیک (کشت بدون خاک) بر سلامت روان بیماران سرطانی طراحی و اجرا کردند. در این روش، گیاهان با استفاده از محلول‌های مغذی و نور مصنوعی رشد می‌کنند و تمام خطرات ناشی از آفت‌کش‌ها، خاک‌آلودگی و نیاز به فضای باز حذف می‌شود.
در این پژوهش علمی، ۳۶ بیمار مبتلا به سرطان که تحت درمان‌های سرپایی شیمی‌درمانی بودند، وارد یک دوره مداخله هیدروپونیک ۸ هفته‌ای شدند. به هر بیمار یک دستگاه باغبانی رومیزیشامل سیستم نور LED اتوماتیک و بذر سبزیجات اهدا شد تا در خانه به پرورش سبزیجات بپردازند.
یافته‌های اصلی پژوهش: کاهش افسردگی و بهبود بهزیستی روانی
نتایج این مطالعه نشان داد که باغبانی خانگی به روش هیدروپونیک تأثیرات مثبت فراوانی بر مولفه‌های روانشناختی بیماران دارد:
-
ارتقای بهزیستی روانی: نمرات بهزیستی روانی شرکت‌کنندگان در طول ۸ هفته روند صعودی مستمری را ثبت کرد.
-
کاهش نشانه‌های افسردگی: نشانه‌های افسردگی گزارش‌شده توسط خود بیماران از ابتدای مطالعه تا پایان هفته هشتم به طور قابل توجهی کاهش یافت.
-
بهبود عملکرد اجتماعی و هیجانی: بیماران احساس کردند توانایی بیشتری در مدیریت هیجانات و برقراری ارتباط با دوستان و خانواده دارند.
-
بهبود اشتها و تغذیه: بی‌اشتهایی ناشی از درمان کاهش یافت و مصرف سبزیجات تازه و میوه‌ها در بیماران افزایش چشمگیری داشت.
مکانیسم‌های روانشناختی اثرگذاری باغبانی بر بیماران
روان‌شناسان معقتدند که پرورش گیاهان حس مسئولیت‌پذیری و ارزشمندی را در فرد بیدار می‌کند. احساس کنترل روی رشد یک موجود زنده، کنترلی را که بیمار ممکن است بر اثر رویدادهای ناگهانی بیماری از دست داده باشد، تا حدی بازمی‌گرداند. علاوه بر این، درگیری حواس چندگانه هنگام لمس و مراقبت از گیاهان، به بازسازی شناختی و کاهش استرس طبیعی کمک می‌کند.
این پژوهش ثابت می‌کند که مداخله‌های ارزان، دسترس‌پذیر و خانگی مبتنی بر تعامل با طبیعت (گیاه‌درمانی خانگی) می‌تواند به عنوان یک ابزار مکمل و قدرتمند در کنار درمان‌های پزشکی، کیفیت زندگی و سلامت روان بیماران مبتلا به سرطان را بهبود بخشد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Indoor hydroponic vegetable gardening to improve mental health and quality of life in cancer patients: a pilot study
-
نویسندگان: Taehyun Roh, Laura Ashley Verzwyvelt, Anisha Aggarwal, Raj Satkunasivam, Nishat Tasnim Hasan, Nusrat Fahmida Trisha, and Charles Hall
-
مرجع و مجله: Frontiers in Public Health
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.3389/fpubh.2024.1384070
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2024.1384070/full
-
لینک گزارش PsyPost: https://www.psypost.org/indoor-gardening-improves-mental-health-and-quality-of-life-for-cancer-patients/
