پژوهشی جدید نشان میدهد زوجهایی که آگاهانه برای لذت بردن و توجه کردن به لحظات مثبت مشترک وقت میگذارند، معمولاً رضایت بیشتری از رابطه خود دارند و تعارض کمتری را تجربه میکنند. این افراد همچنین اطمینان بیشتری نسبت به دوام رابطه خود دارند و به نظر میرسد در دورههای پراسترس، از محافظت بیشتری در برابر آثار منفی استرس بر رابطه برخوردار باشند.
این رفتار که پژوهشگران آن را «لذتبردن مشترک» یا Joint Savoring مینامند، به معنای توقف آگاهانه برای توجه به تجربههای مثبت، قدردانی از آنها و زنده نگه داشتن احساس خوشایند ناشی از آنهاست. این تجربه میتواند مربوط به یک خاطره قدیمی، لحظهای که زوج در حال تجربه آن هستند یا حتی رویدادی باشد که در آینده منتظر آن هستند.
لذتبردن مشترک در رابطه چیست؟
همه تجربههای مثبت زندگی خیلی سریع اتفاق میافتند و تمام میشوند. گاهی افراد پس از پایان یک اتفاق خوشایند، بلافاصله به سراغ کار بعدی میروند و فرصت چندانی برای توجه به احساس مثبت خود پیدا نمیکنند.
لذتبردن به معنای مکث کردن و توجه آگاهانه به یک تجربه مثبت است. فرد در این حالت تلاش میکند احساس خوب خود را بیشتر درک کند، درباره آن فکر کند یا آن را با فرد دیگری در میان بگذارد.
وقتی این فرایند میان دو شریک عاطفی اتفاق میافتد، پژوهشگران آن را «لذتبردن مشترک» مینامند. برای مثال، زوجی ممکن است درباره یک سفر خاطرهانگیز صحبت کند، هنگام شام درباره یک اتفاق خوشحالکننده روزانه گفتوگو کند یا درباره رویدادی که هر دو منتظر آن هستند با هیجان صحبت کنند.
مطالعه جدید نشان میدهد چنین رفتار سادهای ممکن است با کیفیت بهتر رابطه ارتباط داشته باشد.
پژوهشگران چه چیزی را بررسی کردند؟
محققان دانشگاه ایلینوی در اوربانا-شمپین برای بررسی نقش لذتبردن مشترک، اطلاعات ۵۸۹ بزرگسال از سراسر آمریکا را بررسی کردند.
شرکتکنندگان یک پرسشنامه آنلاین را تکمیل کردند. این پرسشنامه میزان توجه آنها و شریک عاطفیشان به تجربههای مثبت رابطه را ارزیابی میکرد.
پژوهشگران برای اندازهگیری این رفتار از مقیاسی با عنوان «لذتبردن مشترک در روابط عاشقانه» استفاده کردند. این مقیاس از ابزار شناختهشدهای به نام Savoring Beliefs Inventory اقتباس شده بود.
شرکتکنندگان علاوه بر این، میزان رضایت خود از رابطه، تعارض در ارتباط با شریک عاطفی و میزان اطمینان خود نسبت به دوام رابطه را نیز گزارش کردند.
میزان استرس نیز در این مطالعه مورد توجه قرار گرفت. افراد درباره احساس کنترل بر مسئولیتهای خود و همچنین میزان احساس فشار و ناتوانی در مدیریت امور زندگی در ماه گذشته پاسخ دادند. کیفیت کلی زندگی، سلامت عمومی و ناراحتی روانشناختی نیز بررسی شد.
شرکتکنندگان چه ویژگیهایی داشتند؟
بیش از ۸۵ درصد از افراد شرکتکننده متأهل بودند. حدود ۱۰ درصد نامزد داشتند و حدود ۴ درصد نیز در یک رابطه عاطفی متعهدانه قرار داشتند.
میانگین سنی شرکتکنندگان حدود ۳۹ سال بود و کمی بیش از نیمی از آنها زن بودند. بیش از ۸۵ درصد افراد نیز سفیدپوست بودند و درآمد معمول خانوار آنها بین ۸۵ تا ۹۵ هزار دلار قرار داشت.
نکته مهم این است که شریک عاطفی افراد در این پیمایش بهصورت جداگانه در مطالعه شرکت نکرد. بنابراین، نتایج بر اساس گزارش خود شرکتکنندگان درباره رابطه آنها به دست آمد.
لذت بردن مشترک با رضایت بیشتر از رابطه همراه بود
مهمترین یافته پژوهش این بود که افرادی که بیشتر با شریک عاطفی خود لحظات مثبت را بهطور آگاهانه تجربه و مرور میکردند، رضایت بیشتری از رابطه داشتند.
این افراد همچنین تعارض کمتری با شریک خود گزارش کردند. آنها در مقایسه با افرادی که لذتبردن مشترک کمتری داشتند، اطمینان بیشتری داشتند که رابطهشان در آینده ادامه خواهد داشت.
به بیان ساده، توجه کردن به اتفاقهای خوب رابطه فقط باعث ایجاد احساس خوشایند در همان لحظه نمیشود. این رفتار ممکن است با احساس امنیت و رضایت بیشتر نسبت به رابطه نیز همراه باشد.
چرا توجه به لحظات خوب میتواند اهمیت داشته باشد؟
در زندگی روزمره، مشکلات معمولاً توجه زیادی به خود اختصاص میدهند. اختلاف نظر، فشار کاری، مسائل مالی و مسئولیتهای خانوادگی میتوانند باعث شوند زوجها بیشتر درباره مشکلات صحبت کنند و کمتر درباره تجربههای مثبت رابطه گفتوگو داشته باشند.
لذتبردن مشترک میتواند این الگو را تا حدی تغییر دهد.
وقتی زوجها درباره یک خاطره خوب صحبت میکنند یا برای یک تجربه آینده هیجان نشان میدهند، توجه آنها برای مدتی از فشارهای روزمره فاصله میگیرد. این فرایند میتواند احساسات مثبت مرتبط با رابطه را دوباره فعال کند.
برای مثال، یک زوج ممکن است درباره اولین سفر مشترک خود صحبت کنند. مرور جزئیات آن تجربه میتواند احساسات مثبت مربوط به آن زمان را دوباره زنده کند و به آنها یادآوری کند که چه تجربههایی در طول رابطه برایشان ارزشمند بوده است.
لذتبردن مشترک فقط مربوط به گذشته نیست
یکی از نکات جالب این مفهوم آن است که لذتبردن مشترک میتواند در سه بازه زمانی اتفاق بیفتد.
نخست، زوجها میتوانند درباره تجربههای مثبت گذشته صحبت کنند. مرور خاطرات خوب یکی از سادهترین شکلهای این رفتار است.
دوم، آنها میتوانند در زمان حال روی تجربهای که در حال وقوع است تمرکز کنند. برای مثال، هنگام صرف یک وعده غذایی، به جای درگیر شدن با تلفن همراه یا مسائل کاری، آگاهانه از حضور در کنار یکدیگر لذت ببرند.
سوم، زوجها میتوانند درباره یک تجربه مثبت آینده صحبت کنند. برنامهریزی برای سفر، جشن یا فعالیتی که هر دو به آن علاقه دارند، میتواند نوعی لذتبردن مشترک از یک اتفاق هنوز رخنداده باشد.
بنابراین، این مفهوم فقط به «خاطرهبازی» محدود نمیشود و میتواند گذشته، حال و آینده رابطه را دربرگیرد.
استرس چه نقشی در این رابطه دارد؟
یکی از مهمترین یافتههای پژوهش به نقش استرس مربوط میشود.
اثر مثبت لذتبردن مشترک در افرادی که استرس بیشتری داشتند، برجستهتر بود. در این افراد، توجه مشترک به تجربههای مثبت با حفظ اعتماد بیشتر نسبت به آینده رابطه و وضعیت بهتر سلامت روان همراه بود.
به عبارت دیگر، زمانی که زوجها با فشار بیشتری مواجه هستند، داشتن لحظات مثبت مشترک ممکن است مانند یک عامل محافظ عمل کند.
پژوهشگران معتقدند شناسایی چنین عوامل محافظتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا زوجها میتوانند از آنها برای تقویت رابطه خود در دورههای پراسترس استفاده کنند.
یک عادت ساده برای تقویت رابطه
پژوهشگران معتقدند اجرای لذتبردن مشترک به زمان زیادی نیاز ندارد.
حتی یک بار در هفته میتواند فرصتی برای توقف از فعالیتهای روزمره، حضور آگاهانه در کنار شریک عاطفی و صحبت درباره تجربههای مثبت ایجاد کند.
برای مثال، زوجها میتوانند یک خاطره مورد علاقه خود را مرور کنند. همچنین میتوانند هنگام شام درباره اتفاقهای خوب روز صحبت کنند یا درباره برنامهای که هر دو برای آینده به آن هیجان دارند، گفتوگو کنند.
این کار ممکن است ساده به نظر برسد، اما همین تعاملهای کوتاه میتوانند فرصت بیشتری برای توجه متقابل و تجربه احساسات مثبت در رابطه ایجاد کنند.
چگونه لذتبردن مشترک را وارد زندگی روزمره کنیم؟
زوجها میتوانند این رفتار را بدون تغییر اساسی در برنامه روزانه خود تمرین کنند.
چند روش ساده عبارتاند از:
- مرور یک خاطره خوشایند و صحبت درباره احساسات مرتبط با آن
- تعریف کردن یک اتفاق خوب که در طول روز رخ داده است
- توجه آگاهانه به لحظات آرام و لذتبخش در کنار یکدیگر
- برنامهریزی برای یک فعالیت مشترک که هر دو نفر به آن علاقه دارند
- صحبت درباره رویداد مثبتی که در آینده منتظر آن هستند
- کنار گذاشتن تلفن همراه هنگام صرف غذا یا گفتوگوی مشترک
- بیان قدردانی از تجربهها و لحظات مثبتی که با یکدیگر داشتهاند
هدف اصلی این فعالیتها ایجاد یک تجربه مثبت مشترک است، نه انجام یک تمرین پیچیده روانشناختی.
آیا لذتبردن مشترک میتواند از رابطه در برابر استرس محافظت کند؟
یافتههای مطالعه نشان میدهد که این احتمال وجود دارد.
افرادی که در روابط پراسترس قرار داشتند، در صورت داشتن میزان بیشتری از لذتبردن مشترک، اعتماد بیشتری نسبت به آینده رابطه و وضعیت روانی بهتری گزارش کردند.
این موضوع میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا استرس طولانیمدت ممکن است توجه افراد را بیشتر به مشکلات و تهدیدها معطوف کند.
در چنین شرایطی، ایجاد فرصتهای آگاهانه برای تجربه و مرور اتفاقهای مثبت میتواند به زوجها کمک کند تا تمام رابطه خود را فقط از زاویه مشکلات نبینند.
البته این یافته به معنای آن نیست که لذتبردن مشترک میتواند آثار همه انواع استرس یا مشکلات جدی رابطه را از بین ببرد.
آیا لذتبردن مشترک مشکلات رابطه را حل میکند؟
خیر. یافتههای این پژوهش چنین ادعایی ندارند.
مطالعه نشان داده است که میزان بیشتر لذتبردن مشترک با رضایت بالاتر، تعارض کمتر و اطمینان بیشتر نسبت به آینده رابطه همراه است. اما نمیتوان بر اساس این نتایج گفت که افزایش لذتبردن مشترک بهطور مستقیم باعث حل مشکلات رابطه میشود.
همچنین در روابطی که با مشکلات جدی مانند خشونت، بیاعتمادی شدید یا تعارضهای مداوم مواجه هستند، چنین فعالیتهایی جایگزین کمک تخصصی و زوجدرمانی نیستند.
لذتبردن مشترک را بهتر است بهعنوان یکی از عادتهای مثبت و مکمل در یک رابطه سالم در نظر گرفت.
محدودیتهای مطالعه چیست؟
یکی از مهمترین محدودیتهای پژوهش این است که دادهها از طریق یک پیمایش آنلاین جمعآوری شدند. بنابراین، اطلاعات درباره میزان لذتبردن مشترک، رضایت از رابطه و تعارض بر اساس گزارش خود افراد بود.
همچنین شریک عاطفی شرکتکنندگان در این پیمایش حضور نداشت. در نتیجه، پژوهشگران نمیتوانستند گزارشهای دو طرف یک رابطه را مستقیماً با یکدیگر مقایسه کنند.
از سوی دیگر، بیشتر شرکتکنندگان متأهل بودند و جمعیت مطالعه از نظر ویژگیهای جمعیتشناختی نیز کاملاً متنوع نبود. بنابراین، برای بررسی اینکه آیا نتایج در گروههای مختلف زوجها نیز تکرار میشود، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
مهمتر از همه، این مطالعه ارتباط میان متغیرها را بررسی کرده است. بنابراین، مشخص نیست که لذتبردن مشترک باعث افزایش رضایت رابطه میشود یا زوجهایی که روابط رضایتبخشتری دارند، بیشتر تمایل دارند لحظات مثبت خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند.
یک تغییر کوچک با پیامدهای احتمالی بزرگ
یکی از ارزشمندترین نکات این پژوهش، سادگی راهکاری است که پیشنهاد میکند.
زوجها برای ایجاد تجربههای مثبت مشترک الزاماً به سفرهای گرانقیمت، برنامههای تفریحی ویژه یا زمان طولانی نیاز ندارند.
یک گفتوگوی کوتاه درباره خاطرهای خوب، لذت بردن آگاهانه از یک وعده غذایی یا صحبت درباره برنامهای که هر دو نفر برای آن هیجان دارند، میتواند فرصتی برای توجه به جنبههای مثبت رابطه ایجاد کند.
در زندگی پرمشغله امروز، همین مکثهای کوتاه ممکن است اهمیت زیادی داشته باشند. زمانی که زوجها دائماً درگیر مسئولیتها هستند، توجه آگاهانه به لحظات مثبت میتواند به آنها یادآوری کند که رابطه فقط مجموعهای از وظایف و مشکلات روزمره نیست.
جمعبندی
پژوهشگران دانشگاه ایلینوی در اوربانا-شمپین دریافتند افرادی که بیشتر با شریک عاطفی خود از تجربههای مثبت لذت میبرند، رضایت بیشتری از رابطه، تعارض کمتری در ارتباط و اطمینان بیشتری نسبت به آینده رابطه گزارش میکنند.
این اثر در میان افرادی که استرس بیشتری داشتند، برجستهتر بود. یافتهها نشان میدهند لذتبردن مشترک ممکن است بهعنوان یک عامل محافظ در برابر بخشی از پیامدهای منفی استرس بر رابطه و سلامت روان عمل کند.
مرور خاطرات خوب، توجه به لحظههای خوشایند و صحبت درباره اتفاقهای مثبتی که در آینده انتظار آنها را میکشیم، همگی میتوانند شکلهایی از لذتبردن مشترک باشند.
با این حال، نتایج مطالعه به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست. پژوهشهای آینده باید بررسی کنند که آیا آموزش و افزایش آگاهانه این رفتار میتواند واقعاً کیفیت روابط را بهبود دهد یا خیر.
در مجموع، این مطالعه نشان میدهد که توجه آگاهانه به لحظات خوب رابطه ممکن است یکی از عادتهای سادهای باشد که به زوجها کمک میکند در کنار فشارهای روزمره، ارتباط مثبت خود را حفظ کنند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Joint Savoring in Romantic Relationships: Correlates and Protective Effects
عنوان فارسی مقاله: لذتبردن مشترک در روابط عاشقانه: همبستهها و آثار محافظتی
نویسندگان: Noah B. Larsen، Allen W. Barton و Brian G. Ogolsky
مرجع و مجله: Contemporary Family Therapy، منتشرشده در سال ۲۰۲۵
شماره ثبت مقاله (DOI): ۱۰.۱۰۰۷/s10591-۰۲۵-۰۹۷۶۹-۵
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://doi.org/10.1007/s10591-025-09769-5
منبع خبر: University of Illinois at Urbana-Champaign, News Bureau / ScienceDaily
عنوان خبر ScienceDaily: Couples who savor happy moments together have stronger, longer-lasting relationships
تاریخ انتشار خبر: ۱۴ فوریه ۲۰۲۶
لینک خبر ScienceDaily: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260213223908.htm
