کشف ژن کلیدی آلزایمر در بزرگ‌ترین مطالعه بافت مغز بیماران سیاه پوست

دانشمندان دانشگاه بوستون با بررسی بافت مغزی اهداکنندگان، ردپای ژنتیکی مهمی را در توسعه بیماری آلزایمر کشف کرده‌اند. پژوهشگران دریافته‌اند که ژن ADAMTS2 در مغز مبتلایان به آلزایمر فعالیت بسیار بیشتری نسبت به افراد سالم دارد.

نکته شگفت‌انگیز این مطالعه، بروز این الگوی ژنتیکی یکسان در هر دو نژاد سیاه پوست و سفید پوست است. این یافته که در مجله علمی Alzheimer’s & Dementia منتشر شده است، وجود یک مسیر بیولوژیکی مشترک را اثبات کرده و افق‌های تازه‌ای را برای درمان‌های هدفمند می‌گشاید.

شیوع آلزایمر و ضرورت مطالعات ژنتیکی جامع

بیماری آلزایمر در میان آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار با نرخی حدود دو برابر بیشتر از سفیدپوستان شیوع دارد. عوامل اجتماعی و ساختاری مانند عدم دسترسی برابر به خدمات درمانی و شانس بالای ابتلا به بیماری‌های قلبی و دیابت در این تفاوت آمار نقش دارند.

با این حال، اکثر پژوهش‌های گذشته بر روی نمونه‌های مغزی افراد سفیدپوست متمرکز بوده‌اند. بررسی نداشتن تنوع نژادی در پژوهش‌های پیشین، مانعی جدی برای درک دقیق الگوهای ژنتیکی اختصاصی آلزایمر محسوب می‌شد.

نتایج ناشی از بررسی ژن ADAMTS2 در بافت مغز

دانشمندان قشر پیش‌پیوانی (Prefrontal Cortex) مغز ۲۰۷ اهداکننده سیاه پوست شامل ۱۲۵ فرد مبتلا به آلزایمر تاییدشده را بررسی کردند. نتیجه این ارزیابی مشخص کرد که میزان بیان ژن ADAMTS2 در مغز افراد مبتلا به آلزایمر ۱.۵ برابر بیشتر از گروه کنترل سالم است.

بیان ژن نشان‌دهنده میزان پروتئین تولیدشده توسط آن ژن در سلول‌ها است. ژن ADAMTS2 قوی‌ترین سیگنال تغییر فعالیت را در میان تمام ژن‌های بررسی‌شده ثبت کرد.

تطابق یافته‌ها در میان نژادهای مختلف

پژوهشگران در مطالعه‌ای مستقل بر روی بافت مغزی افراد سفیدپوست نیز ژن ADAMTS2 را در رتبه اول ژن‌های تغییریافته یافتند. این مطالعه افراد مبتلا به آلزایمر را با افرادی که علیرغم وجود آسیب آلزایمر در مغز، توانایی شناختی خود را حفظ کرده بودند، مقایسه کرده بود.

دکتر لیندسی فارر، مدیر بخش ژنتیک پزشکی دانشگاه بوستون و نویسنده مسئول مقاله، در این باره می‌گوید:

«این نخستین بار است که در مطالعات ژنتیک آلزایمر با طراحی مشابه، مهم‌ترین یافته بیولوژیکی در هر دو گروه سفیدپوستان و سیاه‌پوستان کاملاً یکسان به دست می‌آید. افشای فعالیت بالای ژن ADAMTS2 در هر دو گروه، نه تنها یک فرآیند زیستی مشترک را نشان می‌دهد، بلکه اهمیت این ژن را به عنوان یک هدف درمانی اولویت‌دار بالا می‌برد.»

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: A key Alzheimer’s gene emerges in African American brain study

• نویسندگان: Mark W. Logue, Lindsay A. Farrer و همکاران (دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون)

• مرجع و مجله: مجله Alzheimer’s & Dementia: The Journal of the Alzheimer’s Association / بازنشر در ScienceDaily (تاریخ انتشار: ۱ ژانویه ۲۰۲۶)

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1002/alz.70629 | ScienceDaily Release ID: 251227004153

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/12/251227004153.htm