ستایش ایدی زاده
آیا توصیههای غذایی یکسان برای سلامت مغز همه افراد مناسب است؟ پژوهشهای جدید نشان میدهند پاسخ به این سوال منفی است. ژنتیک افراد نقش تعیینکنندهای در نحوه تاثیر رژیم غذایی بر سلامت شناختی و خطر ابتلا به آلزایمر دارد.
بر خلاف تصور عمومی، تحقیقات جدید محققان موسسه کارولینسکا نشان میدهد مصرف گوشت در گروهی از افراد با زمینه ژنتیکی خاص، خطر افت شناختی و زوال عقل را کاهش میدهد.
نقش ژن APOE4 در سلامت شناختی و آلزایمر
ژن APOE یکی از عوامل ژنتیکی اصلی در تعیین خطر ابتلا به آلزایمر است. این ژن مسئول انتقال کلسترول و چربیها در مغز و جریان خون است. جهشهای خاصی از این ژن مانند APOE ۳/۴ و ۴/۴ خطر ابتلا به زوال عقل را تا چندین برابر افزایش میدهند.
دانشمندان بر این باورند که ژن APOE4 قدیمیترین نسخه تکاملی این ژن است. این ژن زمانی در مغز انسان شکل گرفت که اجداد ما رژیم غذایی مبتنی بر گوشت و منابع حیوانی داشتند.
بنابراین، نحوه سوختوساز مواد غذایی در مغز افراد دارنده این ژن، با توصیههای غذایی عمومی تفاوت دارد.
ارتباط مصرف گوشت و کاهش خطر زوال عقل
پژوهشگران بیش از ۲۱۰۰ فرد بالای ۶۰ سال را به مدت ۱۵ سال زیر نظر گرفتند. نتایج این بررسی طولانیمدت بسیار غیرمنتظره بود.
در میان افرادی که گوشت کمتری مصرف میکردند، دارندگان ژنهای APOE ۳/۴ و ۴/۴ بیش از دو برابر بیشتر در معرض ابتلا به آلزایمر قرار داشتند. اما در گروهی که بالاترین میزان مصرف گوشت را داشتند، این خطر بالا مشاهده نشد.
دکتر یاکوب نورگرن (Jakob Norgren)، سرپرست این پژوهش توضیح میدهد:
«شرکتکنندگانی که گوشت بیشتری مصرف میکردند، افت شناختی کندتر و خطر زوال عقل کمتری داشتند. اما این اثر فقط در افراد دارنده ژن APOE ۴ دیده شد. این یافته نشان میدهد توصیههای غذایی سنتی ممکن است برای این گروه ژنتیکی مناسب نباشد.»
اهمیت نوع گوشت و آینده رژیمهای غذایی شخصیسازیشده
کیفیت و نوع گوشت نیز در سلامت شناختی اهمیت زیادی دارد. این مطالعه نشان داد که سهم کمتر گوشتهای فرآوریشده در رژیم غذایی، صرفنظر از نوع ژنتیک، با کاهش خطر زوال عقل همراه است. همچنین مصرف گوشتهای تازه و فرآورینشده میزان مرگومیر کلی را در دارندگان ژنهای پرخطر کاهش داد.
این کشف فصل جدیدی را در روانشناسی شناختی و تغذیهای باز میکند. مشاوران سلامت روان و علوم اعصاب میتوانند با تکیه بر تغذیه شخصیسازیشده، به حفظ عملکرد مغزی افراد کمک کنند.
پیشگیری از افت شناختی از طریق رژیم غذایی متناسب با ژنتیک، امیدی تازه برای مبارزه با آلزایمر ارائه میدهد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Eating more meat may lower Alzheimer’s risk for some people
-
نویسندگان: Jakob Norgren, Adrián Carballo-Casla, Giulia Grande, Anne Börjesson-Hanson, Hong Xu, Maria Eriksdotter, Erika J. Laukka, Sara Garcia-Ptacek
-
مرجع و مجله: ScienceDaily / JAMA Network Open (Karolinska Institutet)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1001/jamanetworkopen.2026.6489 (Release ID: 260401071931)
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260401071931.htm
