به گزارش روان ۲۴ – به نقل از ایرنا، فوق تخصص روانپزشکی اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دکتر فرناز گلمحمدی، خشم را هیجانی طبیعی دانست که در صورت مدیریت صحیح میتواند به آرامش و رفتار منطقی تبدیل شود، اما اگر کنترل نشود، توانایی تخریب روابط خانوادگی و اجتماعی را دارد. وی افزود: «با شناخت خشم، فاصله گرفتن از موقعیت و استفاده از تکنیکهای آرامسازی و اصلاح افکار، میتوان این هیجان قدرتمند را به رفتار منطقی و آرامش تبدیل کرد.»
دکتر گلمحمدی توضیح داد: «اگر خشم تازه شکل گرفته باشد، مانند گلوله برفی است که از بالا میغلتد و قابل کنترل است. اما اگر اجازه دهیم این هیجان به پایین برسد و به یک بهمن تبدیل شود، خسارتهای جدی به روابط وارد میکند.» وی تاکید کرد: «در لحظات اوج خشم، بهترین راهکار فاصله گرفتن از موقعیت است. چه در دعوای زن و شوهر و چه در تنش میان والد و فرزند، بهتر است اعلام کنیم که در حال حاضر آرامش نداریم و بعداً در محیطی آرام درباره موضوع صحبت کنیم.»
تکنیکهای آرامسازی خشم
دکتر گلمحمدی چند روش مؤثر برای کاهش تنش و مدیریت خشم معرفی کرد:
آرامسازی عضلانی (PMR): در این روش فرد بخشهای مختلف بدن خود را منقبض و سپس رها میکند تا تنشها کاهش یابند. این تمرین حدود پنج دقیقه طول میکشد و با تمرین مداوم، مهارت کنترل خشم افزایش مییابد.
تصویرسازی ذهنی: با بستن چشمها، فرد ذهن خود را به فضایی امن و آرام منتقل میکند.
تنفس کنترلشده: هر دم، آرامش وارد بدن میشود و با هر بازدم، تنشها و استرسها خارج میشوند.
خودگویی مثبت: جملاتی مانند «با هر نفس آرامش بیشتری دارم» یا «تنشها در حال کاهش هستند» میتواند به کنترل خشم کمک کند.
دکتر گلمحمدی گفت: «ترکیب این روشها به فرد امکان میدهد حتی در محیطهای پرتنش، مانند مواجهه با کارمند یا مراجعهکننده عصبانی، آرامش خود را حفظ کند.»
اصلاح افکار مخرب؛ کلید کنترل خشم
این فوق تخصص روانپزشکی تاکید کرد که شناخت و اصلاح افکار منفی، مرحله مهمی در مدیریت خشم است. او گفت: «در زمان خشم، افکار ما اغلب شامل ‘باید’ و ‘نباید’ هستند که باعث تشدید عصبانیت میشوند. بهتر است این افکار را با جملات منطقیتر جایگزین کنیم.» وی افزود: «شناسایی و اصلاح افکار فاجعهآمیز که مشکل را بزرگ جلوه میدهند، کمک میکند فرد با خشم خود منطقیتر برخورد کرده و تصمیمهای بهتری بگیرد.»
مدیریت خشم نوجوانان؛ همدلی و الگو بودن والدین
دکتر گلمحمدی درباره مدیریت خشم در فرزندان نوجوان گفت: «والدین باید در زمان عصبانیت فرزند، او را تحریک نکنند و اجازه دهند احساس خود را ابراز کند. همدلی و درک متقابل اهمیت زیادی دارد و صحبت درباره موضوع باید زمانی انجام شود که هیجان اولیه فروکش کرده باشد.» وی ادامه داد: «الگو بودن والدین از سنین کودکی، سنگ بنای کنترل خشم و تربیت مناسب در نوجوانی است. این مهارتها باید به مرور در فرزندان شکل گیرد تا در بزرگسالی توانایی مدیریت هیجانات را داشته باشند.»
تمرین روزانه؛ تبدیل مهارت کنترل خشم به عادت
وی خاطرنشان کرد: «کنترل خشم تنها به فرد کمک نمیکند، بلکه از تخریب روابط خانوادگی، دوستانه و اجتماعی نیز جلوگیری میکند. شناخت احساس، فاصله گرفتن از موقعیت، تکنیکهای آرامسازی و اصلاح افکار، مجموعه اقداماتی است که هر فرد میتواند برای مدیریت خشم انجام دهد.» دکتر گلمحمدی افزود: «مهارتهای کنترل خشم با تمرین روزانه و مداوم، به مرور تبدیل به یک عادت سالم میشوند و فرد میتواند در مواجهه با موقعیتهای پرتنش، آرامش و منطق خود را حفظ کند.»
