مدیر سایت
چرا برخی خاطرات تمام عمر باقی می‌مانند، اما برخی دیگر به سرعت فراموش می‌شوند؟ پژوهشگران دانشگاه راکفلر به تازگی مکانیزم مولکولی این فرایند را کشف کرده‌اند. مغز انسان دارای یک سیستم مرحله‌ای از تایمرهای مولکولی است. این سیستم تعیین می‌کند که کدام خاطره باید تثبیت و ماندگار شود.
عبور از مدل‌های قدیمی حافظه
در گذشته دانشمندان حافظه را به دو بخش کوتاه و بلندمدت تقسیم می‌کردند. آنها تصور می‌کردند ذخیره‌سازی خاطرات بلندمدت مانند یک کلید روشن و خاموش است. اما یافته‌های جدید نشان می‌دهد ماندگاری خاطرات یک فرایند پویا و مداوم است. مغز به مرور زمان میزان اهمیت هر تجربه را ارزیابی می‌کند.
نقش تالاموس و تایمرهای مولکولی
پژوهشگران با استفاده از واقعیت مجازی در موش‌ها این مسیر را بررسی کردند. بخش تالاموس در مغز به عنوان یک پل ارتباطی عمل می‌کند. این بخش خاطرات مهم را به قشر مغز هدایت می‌کند. سپس مولکولی‌های خاصی در بازه‌های زمانی مختلف فعال می‌شوند.
عملکرد تایمرهای کوتاه و بلندمدت
تایمرهای اولیه به سرعت فعال می‌شوند اما اثر آنها زودگذر است. این تایمرها اجازه می‌دهند خاطرات کم‌اهمیت به راحتی محو شوند. در مقابل، تایمرهای ثانویه به آرامی اما با دوام بالا عمل می‌کنند. تکرار یک تجربه، این تایمرهای بلندمدت را فعال و خاطره را تثبیت می‌کند.
کاربرد در درمان آلزایمر و بیماری‌های شناختی
فهم این برنامه مولکولی افق‌های تازه‌ای در درمان بیماری‌ها می‌گشاید. دانشمندان امیدوارند با هدف قرار دادن این تایمرها به بیماران آلزایمری کمک کنند. در صورت آسیب به یک بخش مغز، می‌توان مسیرهای سالم دیگر را فعال کرد. این اقدام ماندگاری حافظه را در اختلالات شناختی بهبود می‌بخشد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Why some memories last a lifetime while others fade fast
-
نویسندگان: Priya Rajasethupathy and colleagues
-
مرجع و مجله: Nature / Rockefeller University / ScienceDaily
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): Thalamocortical transcriptional gates coordinate memory stabilization
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/11/251130050712.htm
