دانشمندان موفق به شناسایی دو ترکیب دارویی جدید به نامهای K102 و K110 شدهاند که امکان ترمیم آسیبهای عصبی ناشی از بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) را فراهم میسازند. این ترکیبات پیشگام، علاوه بر بازسازی غلاف غلاف میلین (Myelin Sheath)، پاسخهای ایمنی بدن را نیز تنظیم میکنند.
بیماری اماس بیش از ۲.۹ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است. در این بیماری خودایمنی، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غلاف حفاظتی میلین اطراف فیبرهای عصبی حمله میکند. این فرآیند موجب اختلال در انتقال پیامهای عصبی، بیحسی، مشکلات بینایی و فلج فلج اندامها میشود.
داروهای فعلی تنها التهاب را کاهش میدهند و تاکنون هیچ درمانی برای بازسازی میلین تایید نشده است. مطالعه جدید منتشرشده در مجله Scientific Reports راهکاری نوآورانه برای حل این چالش ارائه میدهد.
روند کشف و بهینهسازی ترکیبات K102 و K110
پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا در ریورساید (UCR) و دانشگاه ایلینوی در اوربانا-شمپین (UIUC) بیش از ۶۰ آنالوگ شیمیایی را ارزیابی کردند. آنان در نهایت دو ترکیب برجسته K102 و K110 را به عنوان گزینههای اصلی درمان انتخاب نمودند.
هر دو ترکیب در آزمایشهای سلولی و حیوانی، ایمنی و اثربخشی فوقالعادهای نشان دادند. ترکیب K102 به عنوان گزینه اصلی درمان معرفی شد؛ زیرا بازسازی میلین را تحریک میکند و همزمان پاسخهای ایمنی را به تعادل میرساند.
عملکرد K102 روی سلولهای الیگودندروسیت انسانی
ترکیب K102 عملکرد موفقی روی سلولهای الیگودندروسیت انسانی (سلولهای مسئول تولید میلین) نشان داده است. در بیماری اماس، فرآیند تبدیل سلولهای پیشساز به الیگودندروسیتهای بالغ دچار اختلال میشود. ترکیب K102 این چرخه ترمیم را دوباره فعال میکند.
پروفسور سیما تیواری-وودراف، سرپرست تیم تحقیقاتی UCR، میگوید:
«ترکیب K102 نهتنها ترمیم میلین را تحریک میکند، بلکه فعالیت ایمنی را نیز تنظیم خواهد کرد. همچنین ترکیب K110 ویژگیهای متفاوتی در سیستم عصبی مرکزی دارد و برای درمان آسیبهای نخاعی یا ضربه مغزی گزینه مناسبی محسوب میشود.»
انتقال دانش از آزمایشگاه به مرحله تجاریسازی
دانشگاههای UCR و UIUC حق امتیاز تجاریسازی این دو ترکیب را به شرکت زیستفناوری Cadenza Bio واگذار کردهاند. این شرکت در حال انجام آزمایشهای غیربالینی لازم برای آمادهسازی نخستین کارآزمایی بالینی روی انسان است.
این دستاورد حاصل بیش از ۱۲ سال همکاری علمی مستمر است و سرمایهگذاری انجمن ملی اماس آمریکا نقش مهمی در تسریع این روند ایفا کرد.
پژوهشگران امیدوارند این داروها علاوه بر بیماری اماس، برای درمان سایر اختلالات تخریبکننده سیستم عصبی مانند سکته مغزی و آسیبهای نخاعی نیز موثر واقع شوند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: Breakthrough compounds may reverse nerve damage caused by multiple sclerosis
-
نویسندگان: Micah Feri, Seema K. Tiwari-Woodruff, John A. Katzenellenbogen و همکاران
-
مرجع و مجله: مجله Scientific Reports / بازنشر در ScienceDaily (تاریخ انتشار: ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵)
-
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1038/s41598-025-20254-9 | ScienceDaily Release ID: 251011102259
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/10/251011102259.htm
