روی دیگر سرپرستی حیوانات خانگی: بررسی علمی اثر نگهداری سگ و گربه بر کاهش احساس تنهایی

بسیاری از مردم باور دارند که سرپرستی حیوانات خانگی شادی انسان را افزایش می‌دهد. پناهگاه‌ها و شرکت‌های تجاری همیشه نگهداری سگ و گربه را یک راهکار روان‌شناختی برای درمان تنهایی می‌دانند. اما یک پژوهش جدید این باور رایج را به چالش می‌کشد. این مطالعه نشان می‌دهد که ورود یا خروج حیوان خانگی تغییر پایداری در سلامت روانی صاحبان ایجاد نمی‌کند. حتی سرپرستی سگ جدید در کوتاه‌مدت استرس و اضطراب صاحبان را بیشتر می‌کند.

افسانه اثر مثبت حیوانات خانگی؛ بررسی علم روان‌شناسی در دوران قرنطینه

محققان دانشگاه اتووش لوراند (ELTE) در کشور مجارستان یک مطالعه روان‌شناختی انجام دادند. آن‌ها داده‌های مربوط به دوران قرنطینه‌های سخت کرونا را بررسی کردند. قرنطینه کرونا بهداشت روانی و ارتباطات اجتماعی انسان‌ها را تحت فشار شدیدی قرار داد. به همین دلیل این دوره زمان مناسبی برای سنجش ارتباط میان انسان و حیوانات خانگی بود.

در این پژوهش دانشمندان نزدیک به ۳ هزار نفر را در سه مرحله ارزیابی کردند. آن‌ها تغییرات روانی افرادی را که حیوان جدیدی خریدند یا حیوان خود را از دست دادند، ردیابی کردند. نتایج این تحقیق در مجله Scientific Reports باورهای سنتی جامعه را درباره فواید روان‌شناختی سرپرستی حیوانات رد می‌کند.

سرپرستی سگ جدید؛ افزایش اضطراب به جای کاهش تنهایی

بر خلاف تصور عموم، ورود سگ یا گربه به خانه احساس تنهایی صاحبان را کم نکرد. اگرچه گرفتن سگ در روزهای اول یک نشاط کوتاه‌مدت ایجاد کرد، اما در بلندمدت نتایج متفاوتی داشت. صاحبان جدید سگ پس از مدتی آرامش و رضایت کمتری از زندگی تجربه کردند.

نگهداری از یک موجود زنده مسئولیت‌های فراوانی ایجاد می‌کند. تنظیم برنامه‌های روزانه، رسیدگی به بهداشت حیوان و هزینه‌ها استرس جدیدی به فرد وارد می‌کند. این چالش‌ها اضطراب صاحبان را بیشتر می‌کنند و کیفیت زندگی روانی آن‌ها را پایین می‌آورند.

واکنش روانی افراد به از دست دادن حیوان خانگی

یکی از شگفت‌انگیزترین یافته‌های این تحقیق به موضوع از دست دادن حیوان خانگی اختصاص دارد. پژوهشگران دریافتند که مرگ یا فقدان حیوان خانگی اثر مخربی بر سلامت روانی اعضای خانواده ندارد.

وقتی افراد یک حیوان خانگی را به صورت شتاب‌زده می‌پذیرند، معمولاً پیوند عاطفی عمیقی با آن برقرار نمی‌کنند. به همین دلیل خروج حیوان از خانه دگرگونی روانی عظیمی در آن‌ها ایجاد نمی‌کند. این یافته نشان می‌دهد که تاثیر روانی حیوان خانگی بیشتر به کیفیت پیوند عاطفی و آمادگی قبلی فرد بستگی دارد.

تصمیم‌های شتاب‌زده و پیامدهای روان‌شناختی آن

پژوهشگران تاکید می‌کنند که بسیاری از افراد در دوره‌های بحرانی تصمیم‌های احساسی می‌گیرند. آن‌ها حیوان خانگی را به‌عنوان نسخه‌ای برای درمان تنهایی می‌خرند. اما این سرپرستی‌های ناگهانی معمولاً استرس بیشتری تولید می‌کنند.

سرپرستی حیوانات خانگی تنها برای گروه‌های خاصی مانند سالمندان تنها یا عاشقان واقعی حیوانات فواید روانی دارد. برای عموم مردم، نگهداری حیوان نمی‌تواند جایگزین ارتباطات انسانی و درمان‌های روان‌شناختی استاندارد شود.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Short-term effects of pet acquisition and loss on well-being in an unbiased sample during the COVID-19 pandemic

• نویسندگان: Judit Mokos, Eniko Kubinyi, Dorottya J. Ujfalussy, Ivaylo B. Iotchev, Borbála Paksi, Zsolt Demetrovics, Róbert Urbán, Ádám Miklósi

• مرجع و مجله: مجله علمی معتبر Scientific Reports (منتشر شده در ScienceDaily با همکاری دانشگاه Eötvös Loránd)

• شماره ثبت مقاله (DOI): 10.1038/s41598-025-06987-7

• تاریخ انتشار: ۲ ژوئیه ۲۰۲۵ (July ۲, ۲۰۲۵)

• لینک دسترسی مستقیم به خبر منبع: ScienceDaily – The pandemic pet boom was real. The happiness boost wasn’t