مدیر سایت
دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا در سانفرانسیسکو (UCSF) موفق به شناسایی پروتئینی شدند که نقش اصلی را در پیری مغز و زوال حافظه ایفا میکند. این مطالعه نشان میدهد که با کاهش میزان این پروتئین، میتوان ارتباطات عصبی آسیبدیده را بازسازی و عملکرد حافظه را بهبود بخشید.
این دستاورد جدید علمی امیدهای تازهای را برای توسعه درمانهای پیشرفته ضدپیری و مقابله با بیماریهای شناختی مرتبط با سن ایجاد کرده است.
پروتئین FTL1؛ متهم اصلی در زوال حافظه
ناحیه هیپوکامپ در مغز نقش کلیدی در یادگیری و حافظه دارد و با افزایش سن دچار افت عملکرد میشود. محققان با بررسی تغییرات ژنتیکی و پروتئینی در هیپوکامپ موشها دریافتند که پروتئینی به نام FTL1 عامل اصلی این تغییرات منفی است.
افزایش سطح پروتئین FTL1 در موشهای مسنتر با کاهش شدید پیوندهای میانسلولی (سیناپسها) و افت عملکرد شناختی همراه بود. افزایش مصنوعی این پروتئین در موشهای جوان نیز موجب بروز سریع علائم پیری مغز و تضعیف ساختار سلولهای عصبی گردید.
بازسازی ارتباطات عصبی و معکوس شدن پیری مغز
شگفتانگیزترین بخش این پژوهش زمانی رخ داد که دانشمندان سطح پروتئین FTL1 را در موشهای مسن کاهش دادند. با کاهش این پروتئین، مغز فرایند بازسازی را آغاز کرد و اتصالات عصبی از دست رفته مجدداً شکل گرفتند.
این اقدام نه تنها روند پیری را متوقف کرد، بلکه اختلالات حافظه را نیز کاملاً معکوس ساخت. به گفته محققان، این دستاورد فراتر از تأخیر در بروز علائم بوده و به معنای ترمیم واقعی آسیبهای شناختی ناشی از سن است.
ارتباط FTL1 با سوختوساز سلولی و درمانهای آینده
آزمایشهای تکمیلی نشان داد که پروتئین FTL1 موجب کند شدن سوختوساز و متابولیسم سلولهای مغزی در هیپوکامپ میشود. استفاده از ترکیباتی که سوختوساز سلولی را تقویت میکنند، توانست مانع از بروز اثرات مخرب این پروتئین شود.
شناسایی این مکانیسم مولکولی، مسیر را برای طراحی داروهایی هدفمند که پروتئین FTL1 را مهار میکنند هموار میسازد. این رویکرد میتواند پیامدهای مخرب پیری مغز را در انسان نیز کاهش دهد.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
عنوان اصلی مقاله: Targeting iron-associated protein Ftl1 in the brain of old mice improves age-related cognitive impairment
نویسندگان: Laura Remesal, Juliana Sucharov-Costa, Yuting Wu, Karishma J. B. Pratt, Gregor Bieri, Amber Philp, Mason Phan, Turan Aghayev, Charles W. White, Elizabeth G. Wheatley, Bende Zou, Brandon R. Desousa, Julien Couthouis, Isha H. Jian, Xinmin S. Xie, Yi Lu, Jason C. Maynard, Alma L. Burlingame, Saul A. Villeda
مرجع و مجله: Nature Aging (بازنشر در ScienceDaily)
شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): 10.1038/s43587-025-00940-z
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260405065236.htm
