ستایش ایدی زاده
پژوهشگران موسسه علوم اعصاب ماکس پلانک فلوریدا در مطالعهای جدید دریافتند که غیرفعال شدن یک ژن مرتبط با اوتیسم به نام PTEN، چگونه باعث تغییر در مدارهای عصبی هیجانی مغز شده و رفتارهای مرتبط با ترس شدید و اضطراب را تحریک میکند.
ژن PTEN یکی از مهمترین ژنهای ریسکفاکتور در بروز اختلال طیف اوتیسم (ASD) و ماکروسفالی (بزرگی غیرطبیعی حجم سر) بهشمار میرود. حدود ۲۵ درصد از افرادی که دارای رشد بیش از حد مغز و اختلال اوتیسم هستند، جهش یا تغییراتی در این ژن دارند.
تعادل برانگیختگی و مهار در آمیگدال
در این تحقیق، دانشمندان تمرکز خود را بر روی بخش «آمیگدال مرکزی-جانبی» (Central Lateral Amygdala) معطوف کردند؛ منطقهای از مغز که مانند یک دروازه مهاری برای کنترل پاسخهای ترس عمل میکند. پژوهشگران با استفاده از روشهای ژنتیکی و دستکاری اختصاصی ژن PTEN تنها در «نورونهای مهاری حاوی سوماتوستاتین»، توانستند تغییرات مداری دقیق را زیر نظر بگیرند.
نتایج نشان داد که حذف ژن PTEN در این نورونهای خاص، ارتباطات مهاری داخلی در آمیگدال مرکزی را تا حدود ۵۰ درصد کاهش داده و توان اتصالات مهاری باقیمانده را نیز تضعیف میکند. در مقابل، ورودیهای برانگیزاننده (Excitatory) که از بخش «آمیگدال بازولترال» به این منطقه ارسال میشوند تقویت گردیدند. این عدم تعادل میان پیامهای مهاری و برانگیزاننده، منجر به افزایش یادگیری ترس و بروز رفتارهای شبیه به اضطراب شدید شد.
تفکیک نشانهها و افقهای درمانی جدید
نکته قابل توجه در این پژوهش این بود که اختلال در ژن PTEN تنها بر رفتارهای مرتبط با ترس و اضطراب تاثیر داشت و بر تعاملات اجتماعی یا رفتارهای کلیشهای و تکراری (که از ویژگیهای رایج اوتیسم هستند) اثری نگذاشت.
این یافته نشان میدهد که نشانههای مختلف اختلال اوتیسم ممکن است ریشه در ریزمدارهای عصبی کاملاً متفاوتی داشته باشند. شناسایی دقیق این مدارهای میکروسکوپی میتواند مسیر را برای طراحی درمانهای دارویی و مداخلات هدفمند جهت کاهش اضطراب شدید در افراد مبتلا به اوتیسم هموار کند.
شناسنامه و منبع مقاله علمی
-
عنوان اصلی مقاله: PTEN in somatostatin neurons regulates fear and anxiety and is required for inhibitory synaptic connectivity within central amygdala
-
نویسندگان: Timothy W. Holford, Kaitlyn N. Letourneau, Carolyn Von-Walter, Daniela Moncaleano, Cody L. Loomis, M. McLean Bolton
-
مرجع و مجله: Frontiers in Cellular Neuroscience
-
شماره ثبت مقاله (DOI): 10.3389/fncel.2025.1597131
-
لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/06/250629033424.htm
