علت اصلی نوعی سکته مغزی رایج پس از چند دهه کشف شد

پژوهشگران دانشگاه ادینبرو (University of Edinburgh) به یافته‌های تازه‌ای دست یافته‌اند. این یافته‌ها دیدگاه پزشکان را درباره علت نوعی سکته مغزی رایج به نام سکته لاکونار (Lacunar Stroke) تغییر می‌دهد. این کشف علمی دلیل عدم اثربخشی داروی آسپرین را در پیشگیری از این سکته نشان می‌دهد.

تغییر دیدگاه پزشکی درباره علت سکته لاکونار

پزشکان سال‌ها تصور می‌کردند رسوب چربی و گرفتگی رگ‌ها علت اصلی سکته لاکونار است. اما تحقیقات جدید این فرض قدیمی را رد می‌کند. دانشمندان دریافتند که آسیب رگ‌های خونی بسیار ریز عمیق مغز علت اصلی این بیماری است. این رگ‌ها دچار گشادی و تغییر شکل می‌شوند.

این کشف علت عدم موفقیت داروی آسپرین را در پیشگیری از این نوع سکته توضیح می‌دهد. داروی آسپرین از لخته شدن خون جلوگیری می‌کند. اما این دارو رگ‌های ریز آسیب‌دیده را ترمیم نمی‌کند.

سکته لاکونار موجب ناتوانی جسمی و افت عملکرد شناختی می‌شود. همچنین این بیماری خطر بروز زوال عقل را در افراد افزایش می‌دهد.

گشاد شدن رگ‌های مغزی؛ نشانه اصلی آسیب

تیم تحقیقاتی دانشگاه ادینبرو ۲۲۹ بیمار را بررسی کردند. این افراد سکته‌های مغزی خفیف را تجربه کرده بودند. دانشمندان با تصویربرداری ام‌آرآی (MRI) وضعیت رگ‌های مغزی بیماران را ارزیابی کردند.

نتایج نشان داد تنگی رگ‌ها به دلیل رسوب چربی ارتباطی با سکته لاکونار ندارد. اما گشاد شدن رگ‌های خونی ارتباط مستقیمی با این بیماری دارد.

احتمال ابتلا به سکته لاکونار در افراد دارای رگ‌های گشادشده ۴ برابر بیشتر است. این گشادی رگ‌ها سرعت پیشرفت آسیب‌های مغزی را افزایش می‌دهد.

کشف سکته‌های خاموش و راهکارهای درمانی جدید

این پژوهش پدیده‌ای به نام سکته خاموش (Silent Stroke) را هم آشکار کرد. سکته خاموش بدون علامت بالینی به بافت مغز آسیب می‌زند. بیش از یک‌چهارم شرکت‌کنندگان این سکته‌ها را تجربه کردند. آن‌ها حتی داروی آسپرین مصرف می‌کردند.

استاد جوانا واردلو (Joanna Wardlaw)، سرپرست این پژوهش، نکته مهمی را بیان می‌کند. او می‌گوید داروهای متداول لخته‌شکن برای این نوع سکته کارایی لازم را ندارند.

اکنون دانشمندان در حال بررسی داروهای جدیدی مانند سیلواستازول هستند. این داروها سلامت رگ‌های ریز مغز را حفظ می‌کنند. آزمایش‌های بالینی جدید امیدهای تازه‌ای برای پیشگیری از زوال عقل ایجاد کرده است.

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Implications of Cranial Arterial Stenosis and Dolichoectasia for Cerebral Small-Vessel Disease Etiopathogenesis: Findings From a Prospective Mild Stroke Cohort

• نویسندگان: Fei Han, Una Clancy, Carmen Arteaga-Reyes, Joanna M. Wardlaw and colleagues (University of Edinburgh & UK Dementia Research Institute)

• مرجع و مجله: ژورنال علمی معتبر Circulation (پوشش داده شده در ScienceDaily)

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.126.079493

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: ScienceDaily – The real cause of a common stroke may have been missed for decades