کشف پروتیینی که می‌تواند روده نشت‌کننده و افسردگی را درمان کند

دانشمندان ارتباط زیستی نوینی میان استرس مزمن، سلامت دستگاه گوارش و افسردگی کشف کرده‌اند. پژوهشگران دانگاه ویکتوریا (UVic) دریافته‌اند که پروتئینی به نام ریپتین یا ریلین (Reelin) نقش کلیدی در ترمیم سد دفاعی روده و کاهش علائم افسردگی ایفا می‌کند.

بر اساس این تحقیق که در مجله Chronic Stress منتشر شده است، آسیب‌های ناشی از استرس بر سد دفاعی روده می‌توانند باعث ورود سموم به خون، ایجاد التهاب سیستمیک و در نهایت تشدید علائم اختلال افسردگی اساسی (MDD) شوند.

نقش استرس مزمن در تضعیف سد دفاعی روده

در حالت طبیعی، سلول‌های پوششی روده هر چهار تا پنج روز یک‌بار بازسازی می‌شوند تا مانع خروج مواد مضر و ورود آن‌ها به جریان خون گردند. استرس مزمن و مداوم می‌تواند این تعادل بیولوژیکی را مختل کند و پدیده‌ای موسوم به «روده نشت‌کننده» (Leaky Gut) را به وجود آورد.

وقتی سد دفاعی روده ضعیف می‌شود، باکتری‌ها و سموم وارد خون می‌شوند. سیستم ایمنی بدن با ایجاد التهاب به این فرآیند واکنش نشان می‌دهد و این التهاب مستقیماً روی عملکرد مغز اثر می‌گذارد و علائم افسردگی را تشدید می‌کند.

کشف پروتئین ریلین و محور روده-مغز

پروتئین ریلین یک گلیکوپروتئین مهم است که در بخش‌های مختلف بدن از جمله مغز، کبد، خون و روده یافت می‌شود. دانشمندان در آزمایش‌های پیش‌بالینی مشاهده کردند که استرس مزمن سطح این پروتئین را در بدن کاهش می‌دهد.

پروفسور هکتور کارونچو، استاد علوم پزشکی دانشگاه ویکتوریا و سرپرست این پژوهش، توضیح می‌دهد:

«محور روده-مغز برای درک بسیاری از اختلالات روان‌پزشکی از جمله افسردگی اهمیت بنیادی دارد. هدف ما در این مطالعه، درک نقش دقیق پروتئین ریلین در روده تحت شرایط استرس مزمن بود.»

تزریق پروتئین ریلین و بهبود علائم افسردگی

پژوهشگران در آزمایش بر روی مدل‌های حیوانی مبتلا به استرس مزمن دریافته‌اند که تزریق ورودی پروتئین ریلین (تنها به میزان ۳ میکروگرم)، سطح طبیعی این پروتئین را بازمی‌گرداند. این اقدام نه‌تنها مرگ سلولی در دیواره روده را کاهش داد، بلکه تأثیراتی مشابه داروهای ضدافسردگی بر جای گذاشت.

سیا را هالوورسون، دانشجوی دکتری عصب‌شناسی و نویسنده اول این مقاله، می‌افزاید:

«این یافته‌ها می‌تواند پیامدهای بالینی بسیار مهمی برای درمان افسردگی اساسی داشته باشد؛ به‌ویژه برای افرادی که هم‌زمان از بیماری‌های گوارشی و افسردگی رنج می‌برند. اگر ریلین با بازسازی دیواره روده از نشت مواد التهابی جلوگیری کند، می‌تواند مانع تشدید علائم افسردگی شود.»

شناسنامه و منبع مقاله علمی

• عنوان اصلی مقاله: Scientists discover protein that could heal leaky gut and ease depression

• نویسندگان: Ciara Halvorson, Hector Caruncho و همکاران (دانشگاه ویکتوریا – UVic)

• مرجع و مجله: مجله علمی Chronic Stress / بازنشر در ScienceDaily (تاریخ انتشار: ۲ فوریه ۲۰۲۶)

• شماره ثبت مقاله (PMCID / DOI): ScienceDaily Release ID: 260201231240

• لینک دسترسی مستقیم به مقاله علمی: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260201231240.htm